Η σχέση που κάποτε παρουσιαζόταν ως το ισχυρότερο διπλωματικό χαρτί της Ρώμης εξελίσσεται πλέον σε πηγή πολιτικών πονοκεφάλων.
Η δημόσια σύγκρουση ανάμεσα στην Τζόρτζια Μελόνι και τον Ντόναλντ Τραμπ δεν φανερώνει μόνο την κατάρρευση μιας προσωπικής συμμαχίας, αλλά θέτει υπό αμφισβήτηση ολόκληρη τη στρατηγική της Ιταλίδας πρωθυπουργού απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Mελόνι: Από σύμμαχος σε πολιτικό αντίπαλο
Όταν ο Ντόναλντ Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο για τη δεύτερη προεδρική του θητεία το 2025, η Μελόνι ήταν η μοναδική Ευρωπαία ηγέτης που έλαβε πρόσκληση για την τελετή ορκωμοσίας, εξηγεί το Reuters σε ρεπορτάζ του. Η παρουσία της τότε θεωρήθηκε από πολλούς ως απόδειξη μιας ξεχωριστής σχέσης ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και τη Ρώμη.
Έναν χρόνο αργότερα, το κλίμα έχει αλλάξει δραματικά.
Η προσωπική χημεία που αποτελούσε βασικό στοιχείο της εξωτερικής πολιτικής της Ιταλίδας πρωθυπουργού μοιάζει να έχει διαλυθεί, αφήνοντάς την εκτεθειμένη τόσο απέναντι στους Ευρωπαίους εταίρους όσο και στο εσωτερικό της χώρας.
Η κρίση με αφορμή το Ιράν
Η κλιμάκωση της σύγκρουσης ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και το Ιράν αποτέλεσε σημείο καμπής. Η νέα πολεμική ένταση προκάλεσε ανησυχία στην Ευρώπη λόγω των οικονομικών επιπτώσεων, ενώ στην Ιταλία αναζωπύρωσε το έντονο αντιπολεμικό κλίμα.
Παρότι στη σύνοδο κορυφής της G7 υπήρξαν ενδείξεις ότι οι δύο ηγέτες επιχειρούσαν να αφήσουν πίσω τις διαφωνίες τους, η εικόνα αυτή ανατράπηκε λίγες ημέρες αργότερα.
Η δήλωση που άναψε φωτιές
Η δημόσια αντιπαράθεση ξέσπασε όταν ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε σε ιταλικό τηλεοπτικό δίκτυο ότι η Μελόνι τον είχε «παρακαλέσει» να φωτογραφηθούν μαζί.
Η απάντηση της Ιταλίδας πρωθυπουργού ήταν άμεση και ιδιαίτερα αιχμηρή. Διέψευσε κατηγορηματικά τον ισχυρισμό, χαρακτηρίζοντάς τον ψευδή, ενώ κατηγόρησε τον Τραμπ ότι δείχνει μεγαλύτερη κατανόηση προς τους αντιπάλους της Δύσης παρά προς τους παραδοσιακούς συμμάχους της.
«Υπάρχει κάτι που πρέπει να θυμάται: ούτε εγώ ούτε η Ιταλία παρακαλάμε κανέναν», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Στήριξη στο εσωτερικό, αμφισβήτηση για τη στρατηγική
Η σκληρή στάση της απέναντι στον Τραμπ βρήκε απήχηση σε μεγάλο μέρος του ιταλικού πολιτικού φάσματος, ακόμη και πέρα από τους κυβερνητικούς συμμάχους της. Πολλοί θεώρησαν ότι οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου προσέβαλαν όχι μόνο την ίδια αλλά και τη χώρα.
Ωστόσο, πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι πλέον η Μελόνι καλείται να επιλέξει αν θα συνεχίσει να επενδύει στη σχέση με τον Τραμπ ή αν θα ακολουθήσει μια πιο αυστηρή και ανεξάρτητη στάση απέναντι στην Ουάσιγκτον.
Η μέχρι σήμερα τακτική της, που βασιζόταν στον διάλογο και στη διατήρηση χαμηλών τόνων ακόμη και σε δύσκολες στιγμές, φαίνεται να έχει εξαντλήσει τα περιθώριά της.
Η αντιπολίτευση βλέπει αποτυχία
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν άφησαν την ευκαιρία να περάσει ανεκμετάλλευτη. Υποστήριξαν ότι η στρατηγική προσέγγισης με τον Τραμπ απέτυχε και ότι η προσπάθεια της Μελόνι να λειτουργήσει ως «γέφυρα» ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Ευρώπη κατέληξε σε πολιτικό αδιέξοδο.
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε ο πρώην πρωθυπουργός Ματέο Ρέντσι, ο οποίος κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι επένδυσε υπερβολικά σε μια προσωπική σχέση που τελικά γύρισε μπούμερανγκ.
Το «προπατορικό αμάρτημα»
Σύμφωνα με αναλυτές, η πραγματική ρήξη είχε ξεκινήσει νωρίτερα. Η Μελόνι υπερασπίστηκε δημόσια τον Πάπα Λέοντα όταν εκείνος άσκησε κριτική για τον πόλεμο με το Ιράν, προκαλώντας την έντονη δυσφορία του Τραμπ.
Στη συνέχεια, η ιταλική κυβέρνηση δεν επέτρεψε τη χρήση αεροπορικής βάσης στη Σικελία από αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη που μετέφεραν οπλισμό, επικαλούμενη ότι δεν είχαν τηρηθεί οι προβλεπόμενες διαδικασίες. Για πολλούς, αυτή ήταν η στιγμή που η σχέση των δύο ηγετών πέρασε το σημείο χωρίς επιστροφή.
Οι πολιτικές συνέπειες
Παρά το γεγονός ότι η αντιπαράθεση με τον Τραμπ ενδέχεται να ενισχύσει προσωρινά τη δημοτικότητα της Μελόνι, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος δεν είναι ιδιαίτερα δημοφιλής στην ιταλική κοινή γνώμη, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η ίδια χάνει ένα από τα βασικά αφηγήματα της εξωτερικής της πολιτικής.
Με τις εκλογές να πλησιάζουν, η πρωθυπουργός καλείται πλέον να αποδείξει ότι μπορεί να διατηρήσει την επιρροή της στη διεθνή σκηνή χωρίς να στηρίζεται στην προσωπική σχέση με τον ένοικο του Λευκού Οίκου, σε μια συγκυρία που αναδιαμορφώνει τις ισορροπίες ανάμεσα στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
