Κι εκεί, στη γη που γέννησε όλα αυτά τα βότανα, ήρθε, το διήμερο 13-14 Ιουνίου, η… Μυρωδάτη Χίος, ο πολιτιστικός σύλλογος του νησιού, να τα μαγειρέψει. Μέσα από το 5ο Γαστρονομικό Φεστιβάλ Χίου, να τους δώσει φωνή. Να τα μετατρέψει σε γεύσεις που, ενώ έχουν παρελθόν, μιλούν στο σημερινό ουρανίσκο. Με καλεσμένους σεφ, που κατανοούν ότι η δημιουργία δεν ξεκινά στο τηγάνι, αλλά στο περιβόλι, και ότι κάθε πιάτο μπορεί να γίνει ένα μικρό μνημείο του τόπου και να συνδέσει το παρόν, με το παρελθόν της Μυροβόλου νήσου.
Άλλωστε, λένε, πως όταν οι Χιώτες μαζεύονται γύρω από ένα τραπέζι, δεν τρώνε μόνο. Αφηγούνται, θυμούνται, συνεχίζουν κι αποδεικνύουν ότι η γαστρονομία είναι συνάμα και πολιτισμός. Είναι ο τρόπος με τον οποίο οι κοινότητες του Αιγαίου, επιβίωσαν στο διάβα του χρόνου και κράτησαν τη μνήμη τους ζωντανή μέχρι σήμερα.
Το φετινό θέμα του φεστιβάλ ήταν «Βότανα – Δώρα της Χιακής Γης» και έδωσε την ευκαιρία σε όσους συμμετείχαν στο γαστρονομικό… tour στο νησί, να γνωρίσουν και να γευτούν τον πλούτο της χιακής χλωρίδας και τη στενή σχέση των βοτάνων με την υγεία, τη διατροφή, την παράδοση και τη σύγχρονη γαστρονομική δημιουργία.
Στο εγχείρημα αυτό, σημαντική υπήρξε η συμβολή της γαστρονομικής ομάδας του φεστιβάλ, με τη συμμετοχή των σεφ Νεκταρίας Κοκκινάκη και Νίκου Παπαχρήστου, της ομάδας «Μαγειρεύοντας με την Κλειώ» από τον Όλυμπο Πιερίας και τοπικών μαγείρων, οι οποίοι, ο καθείς με την αποστολή του, παρουσίασαν παραδοσιακές και σύγχρονες συνταγές εμπνευσμένες από τα αρώματα, τις γεύσεις και τα προϊόντα της Χίου.
Και μέσα σε αυτό το γαστρονομικό και πολιτιστικό κάλεσμα, η σύγχρονη επιστήμη ήρθε για να φωτίσει κι όχι να διορθώσει την παράδοση. Η Δρ. Ελένη Μαλούπα, πρώην διευθύντρια ερευνών του ΕΛΓΟ – Δήμητρα, με ρίζες στη Χίο και με… χιλιόμετρα στα βοτανικά μονοπάτια της Ελλάδας, με μια συναισθηματικά φορτισμένη ομιλία απέδειξε ότι όσα έλεγαν οι γιαγιάδες για τα βότανα, δεν ήταν μύθος, αλλά προαισθητική γνώση και παρατήρηση αιώνων. «Η μαστίχα είναι ίσως το πιο διάσημο φυτικό δάκρυ της Μεσογείου. Ένα δάκρυ που έγινε προϊόν, ιστορία, οικονομία, ταυτότητα, πολιτισμός […] Το κρίταμο φυτρώνει εκεί όπου τελειώνει η γη και αρχίζει η θάλασσα. Είναι φυτό ορίου. Πέτρα, αλάτι, άνεμος, ήλιος. Ένα μικρό πράσινο θαύμα που επιμένει να ζει σε συνθήκες δύσκολες, σχεδόν ασκητικές», ανέφερε μεταξύ άλλων και πρόσθεσε πως κάθε βότανο έχει πίσω του μια ιστορία που μπορεί να ειπωθεί και με ποίηση και με επιστημονικό διάγραμμα.
Την κοινωνική διάσταση αυτής της συνάντησης ανέδειξε η καθηγήτρια κοινωνιολογίας, Αναστασία Ζήση, φωτίζοντας το πώς τα φυτά, η τροφή κι η κοινότητα πλέκουν μεταξύ τους ένα δίκτυο σχέσεων, φροντίδας και συλλογικότητας και πώς η γνώση όταν μοιράζεται γίνεται πολιτισμός, ενώ ο φαρμακοποιός – υγειονολόγος Γιώργος Μαρής, συνεισέφερε την πρακτική σοφία της καθημερινής εφαρμογής, αντλώντας γνώση από τα 40 χρόνια εμπειρίας στην επιστήμη της φαρμοκολογίας. Έχοντας δει τα φυτά να λειτουργούν στα χέρια των ανθρώπων, επιχείρησε μαεστρικά να ενώσει τη λαϊκή παράδοση με τη σύγχρονη υγιεινολογία.
Το φετινό 5ο γαστρονομικό φεστιβάλ Χίου είχε και τη ματιά της Νέλης Οικονόμου, Χιώτισσας με καταγωγή από την Ελάτα, η οποία ήρθε να αναδείξει αυτή τη ζωντανή σχέση ανθρώπου και φύσης, μέσα από μια ξεχωριστή φωτογραφική έκθεση, αποτυπώνοντας πορτρέτα κατοίκων, στιγμές της καθημερινότητας και επαγγέλματα που συναντούν τα φυτά.
Όλα αυτά, βέβαια, δεν θα μπορούσαν να έχουν συμβεί, χωρίς την πολύτιμη βοήθεια ακούραστων εθελοντών, όπως η Βαλάντη, η Νίκη, η Δήμητρα, ο Στέφανος και τόσοι άλλοι, που κατάθεσαν τη ψυχή τους, για να στεφθεί το εγχείρημα με επιτυχία, μαζί, φυσικά, με τον ιθύνοντα νου της διοργάνωσης, την ακούραστη Άννα Καρυστιανού, πρόεδρο του Πολιτιστικού Συλλόγου «Μυρωδάτη Χίος».
