Φόρτωση Text-to-Speech…
Oταν τον περασμένο Φεβρουάριο έγινε γνωστό ότι ο επί εικοσαετία πρόεδρος της ΓΣΕΕ Γιάννης Παναγόπουλος ελέγχεται από τη Δικαιοσύνη σχετικά με τη διαχείριση κονδυλίων που προορίζονταν για την κατάρτιση εργαζομένων, καθώς και για τη μη υποβολή «πόθεν έσχες», πολλοί προεξοφλούσαν ως αυτονόητο ότι δεν θα ήταν ξανά υποψήφιος. Κι όμως, ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ, επί των ημερών του οποίου συντελέστηκε η μεγαλύτερη υποχώρηση δικαιωμάτων εργαζομένων στη Μεταπολίτευση, κατάφερε τον περασμένο μήνα να εκλεγεί για 7η θητεία, επιτυγχάνοντας αριθμό-ρεκόρ θητειών. Μήπως επειδή είναι εξαιρετικά δημοφιλής; Κάθε άλλο, θα έλεγε κανείς για τον πρόεδρο που εδώ και περίπου 15 χρόνια δεν έχει εμφανιστεί σε καμία συγκέντρωση εργαζομένων ως ομιλητής.
«Αυτοί 12%, εγώ 40%»
Ακόμη και το κόμμα του, το ΠΑΣΟΚ, το οποίο ανέστειλε την κομματική ιδιότητά του για όσο διάστημα τελεί υπό έλεγχο, του ζήτησε να διευκολύνει την κατάσταση και να παραμερίσει, για να αναδειχθεί μια νέα συνδικαλιστική ηγεσία. Η ΠΑΣΚΕ όμως, η συνδικαλιστική παράταξη του ΠΑΣΟΚ, μαζί με τον Γιάννη Παναγόπουλο, η ομάδα δηλαδή που ελέγχει τη ΓΣΕΕ αδιαλείπτως εδώ και πάρα πολλά χρόνια, είχαν άλλη άποψη. Ο Παναγόπουλος, μάλιστα, ειρωνεύτηκε την ηγεσία του κόμματός του ότι βρίσκεται στο 12%, ενώ αυτός με την ΠΑΣΚΕ είναι στο 40%.
Μηχανισμός διευκολύνσεων – Ως έναν μηχανισμό «που “ταΐζει” είτε με προγράμματα, είτε με διορισμούς και τοποθετήσεις και γενικά με μικρές και μεγάλες διευκολύνσεις τον κόσμο που χρειάζεται για να συντηρείται αυτή η κατάσταση», περιγράφει τη ΓΣΕΕ πρώην επιστημονικός συνεργάτης της.
Πόσο πραγματικό όμως είναι αυτό το 40% και πώς καταφέρνει ο 72χρονος συνδικαλιστής της ΠΑΣΚΕ, με το τεράστιο μισθολογικό χάσμα από τον μέσο εργαζόμενο, να ελέγχει τη Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδας όλα αυτά τα χρόνια, παρά τις καταγγελίες που υπήρξαν εις βάρος του, ακόμη και από πρώην συνεργάτες του;
«Μέσα από την αναπαραγωγή ενός μηχανισμού που έχει στηθεί από τη δεκαετία του ’90, μένουν στην ίδια θέση συνδικαλιστικά στελέχη, ακόμη και όταν το πολιτικό κόμμα τους είχε καταρρεύσει. Είναι ένας μηχανισμός που “ταΐζει” είτε με προγράμματα, είτε με διορισμούς και τοποθετήσεις και γενικά με μικρές και μεγάλες διευκολύνσεις τον κόσμο που χρειάζεται για να συντηρείται αυτή η κατάσταση», αναφέρει πρώην επιστημονικός συνεργάτης της ΓΣΕΕ. Μέλος του πρόσφατα εκλεγμένου 45μελούς Διοικητικού Συμβουλίου, από μικρή παράταξη, λέει: «Ολο το σύστημα είναι σάπιο, αλλά κανείς δεν ασχολείται».
Η διαδοχή που δεν έγινε
Το 2019, στο 37ο συνέδριο της ΓΣΕΕ, ο Γιάννης Παναγόπουλος είχε ανακοινώσει ότι θα αποχωρούσε μετά τη λήξη της θητείας του, για να αναλάβει μια νέα ηγεσία, καθώς ο ίδιος είχε συμπληρώσει ήδη πολλά χρόνια σε αυτή την αιρετή θέση, στην οποία βρίσκεται από το 2006. Ηταν γνωστό ότι προετοίμαζε ως διάδοχό του τον συνεργάτη του και εκπρόσωπο Τύπου της ΓΣΕΕ, τότε, Δημήτρη Καραγεωργόπουλο από τον κλάδο των εργαζομένων στα τυχερά παιχνίδια. Στο 38ο συνέδριο ωστόσο, παρά τα όσα είχε δηλώσει, διεκδίκησε ξανά την προεδρία και την πήρε.
Τον προηγούμενο μήνα τα μέλη του Δ.Σ της ΓΣΕΕ, που προέκυψαν από τις εκλογές του πρόσφατου 39ου συνεδρίου, τον εξέλεξαν για άλλη μία φορά πρόεδρο, παρότι βρισκόταν υπό έλεγχο από την Αρχή για το ξέπλυμα μαύρου χρήματος.
Εναν μήνα πριν από την επανεκλογή του, κλιμάκια της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος έκαναν έφοδο στο γραφείο και στο σπίτι του, καθώς και στις εγκαταστάσεις εταιρειών οι οποίες σχετίζονταν με την υπόθεση υπεξαίρεσης κονδυλίων που προορίζονταν για προγράμματα κατάρτισης και εκπαίδευσης της ΓΣΕΕ. Οι έρευνες είχαν ξεκινήσει μήνες νωρίτερα, ύστερα –σύμφωνα με πληροφορίες– από ανώνυμη καταγγελία, η οποία αφορούσε τη διαχείριση προγραμμάτων ύψους 73 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2020-2025.
Ο ίδιος είχε αρνηθεί τις κατηγορίες και είχε μιλήσει για «νομικίστικες κατασκευές» και «στημένη» ιστορία. Τα 3 εκατ. ευρώ που φέρεται να μη δήλωσε στο «πόθεν έσχες» του την περίοδο για την οποία ερευνάται, ο ίδιος ισχυρίζεται ότι δεν αφορούν ένα χρηματικό ποσό αυτού του ύψους, αλλά την αποτίμηση της περιουσίας του, για την οποία λέει ότι οι Αρχές την υπερτίμησαν. Η αγορά ενός οικοπέδου στον Αγιο Στέφανο, π.χ., υποστηρίζει ότι έγινε σε πολύ χαμηλότερη τιμή από την αντικειμενική αξία του, ενώ για την πισίνα στην πολυτελή κατοικία του στη Γορτυνία (φωτογραφίες της οποίας είχαν κυκλοφορήσει σε ΜΜΕ) αναφέρει ότι πρόκειται για δεξαμενή που κατασκευάστηκε για λόγους υγείας. Για το «πόθεν έσχες» που δεν κατέθεσε, ισχυρίστηκε ότι δεν είχε την υποχρέωση ως πρόεδρος της ΓΣΕΕ. Η εξήγηση αυτή έγινε αρχικά δεκτή από την εισαγγελέα που εξέτασε τη δικογραφία του, αλλά στη συνέχεια ο εισαγγελέας Εφετών ζήτησε να διερευνηθεί περαιτέρω για τη μη υποβολή, καθώς εκτός από πρόεδρος της ΓΣΕΕ είναι και πρόεδρος των Ινστιτούτων της Συνομοσπονδίας που λαμβάνουν κονδύλια για προγράμματα εκπαίδευσης εργαζομένων.
Το βάρος της εξουσίας – «Βρέθηκε αντιμέτωπος με το βάρος των υπερεξουσιών που ο ίδιος διεκδίκησε», λέει για τον Παναγόπουλο ο Δημήτρης Καραγεωργόπουλος και προσθέτει πως «ο πρόεδρος και οι συνεργάτες του καλούνται να διαχειριστούν προϋπολογισμούς που ξεπερνούν τα 150 εκατ. ευρώ».
Συγκέντρωση εξουσίας
Ο Γιάννης Παναγόπουλος μιλώντας πριν από λίγο καιρό στην ΕΡΤ είχε πει πως ήθελε να φύγει, αλλά «έρχεται η ζωή και σ’ τα φέρνει έτσι, που σε αναγκάζει να μείνεις και λες άντε και αυτή τη μάχη». Ιδού όμως πώς σχολίασε τις πρόσφατες εξελίξεις ο Δημήτρης Καραγεωργόπουλος της ΠΑΣΚΕ, τον οποίο προόριζε για διάδοχό του, πριν αλλάξει γνώμη: «Ο Γιάννης Παναγόπουλος βρέθηκε αντιμέτωπος με το ίδιο το βάρος των υπερεξουσιών που ο ίδιος διεκδίκησε και τελικά του παραχωρήθηκαν. Η συσσώρευση ρόλων, όπως πρόεδρος της ΓΣΕΕ, πρόεδρος στο Ινστιτούτο Εργασίας, πρόεδρος στο ΚΕΚ/ΓΣΕΕ, επικεφαλής στο ΚΑΝΕΠ/ΓΣΕΕ και πολύ πρόσφατα και πρόεδρος στη νέα αστική εταιρεία με την επωνυμία “Ειδικός Λογαριασμός Επαγγελματικής Κατάρτισης”, δημιούργησε ένα μοντέλο υπερσυγκέντρωσης ευθύνης και εξουσίας. Μέσα από αυτούς τους φορείς, ο πρόεδρος και οι συνεργάτες του καλούνται να διαχειριστούν ετήσιους προϋπολογισμούς που ξεπερνούν τα 150 εκατ. ευρώ. Από αυτά, μόλις ένα μικρό ποσοστό –περίπου 7% έως 8%– αφορά την καθαυτό συνδικαλιστική δράση και την επιστημονική τεκμηρίωση των συνδικάτων, ενώ το μεγαλύτερο μέρος σχετίζεται με προγράμματα συμβουλευτικής – επαγγελματικής κατάρτισης εργαζομένων και ανέργων. Το ερώτημα λοιπόν παραμένει εύλογο: Γιατί πρέπει εμείς οι συνδικαλιστές να είμαστε οι “τροχονόμοι” κονδυλίων δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ ετησίως, που προορίζονται για ιδιωτικούς φορείς εκπαίδευσης και Κέντρα Επαγγελματικής Κατάρτισης;».
Η δικτύωση του ΙΝΕ
Πρώην επιστημονικός συνεργάτης της ΓΣΕΕ αναφέρει στην «Κ»: «Ο,τι και να δω, δεν θα με εκπλήξει. Αυτό που στήθηκε στο ΙΝΕ-ΓΣΕΕ από τη δεκαετία του ’90 δημιούργησε τις συνθήκες για να ανθήσει η διαφθορά», συμπληρώνοντας: «Εισρέει πακτωλός χρημάτων χωρίς έλεγχο. Το ΙΝΕ έγινε γνωστό από τις μελέτες που έβγαζε, αλλά υπήρχε και μια αθέατη πλευρά. Οι άνθρωποι που δούλευαν για τις μελέτες του ΙΝΕ ήταν έξι – επτά άτομα, ενώ το προσωπικό που απασχολούσε ήταν 180 άτομα. Τη δεκαετία του ’90 μπήκε στον τομέα της κατάρτισης με διάφορα προγράμματα. Εφτιαξε περιφερειακά και κλαδικά παραρτήματα σε όλη την Ελλάδα. Γιγάντωσε ένα μηχανισμό, ο οποίος χρησιμοποιήθηκε για να διοχετεύονται τα κονδύλια στα περιφερειακά παραρτήματα. Αυτός ο μηχανισμός χρησιμοποιήθηκε για να φτιάξουν πολιτικούς και συνδικαλιστικούς μηχανισμούς στην περιφέρεια. Αυτή είναι μια πρακτική την οποία εκμεταλλεύτηκε κυρίως η ΠΑΣΚΕ, που είχε πάντα την προεδρία, αλλά και η ΔΑΚΕ. Ετσι εξηγείται γιατί η ΠΑΣΚΕ παρέμεινε πρώτη δύναμη, ακόμη και όταν το ΠΑΣΟΚ πήγε στο 5%».
Ο πρώην επιστημονικός συνεργάτης της ΓΣΕΕ επισημαίνει επίσης τις καλές σχέσεις που είχε ο Παναγόπουλος με την πρώην γ.γ του υπουργείου Εργασίας Αννα Στρατινάκη, η οποία παραιτήθηκε από τη θέση της όταν έγινε γνωστό ότι στην υπόθεση για την οποία ερευνάται ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ εμπλέκεται και η εταιρεία του συντρόφου της. Αναφέρει ότι στο υπουργείο Εργασίας την είχε φέρει η Λούκα Κατσέλη το 2010, αλλά παρέμεινε και με τους επόμενους, ενώ επανήλθε με την κυβέρνηση της Ν.Δ. «Από το 2010 ο Παναγόπουλος δεν εμφανίζεται δημόσια σε εκδηλώσεις εργαζομένων. Τον βλέπεις όμως πολύ συχνά στους διαδρόμους των υπουργείων. Με όλες τις κυβερνήσεις. Και επί ΣΥΡΙΖΑ είχε πολύ στενές επαφές στο υπουργείο Εργασίας, κυρίως με όσους διαχειρίζονταν τα κονδύλια της κατάρτισης», αναφέρει.
Δύο μέλη του Δ.Σ. της ΓΣΕΕ και ένας πρώην εργαζόμενος που μίλησαν στην «Κ» υπό τον όρο της ανωνυμίας αναφέρουν ότι ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ έχει διορίσει πέντε συγγενείς του στο ΙΝΕ. Υπάρχει επίσης αναφορά για την κόρη στελέχους της ΔΑΚΕ που την είχε διορίσει στο ΙΝΕ με υψηλές απολαβές, ενώ εμφανιζόταν σπάνια, καθώς ζούσε σε άλλη πόλη.
Ο συνεταιρισμός
Ο Τάσος Γκιάτης, επικεφαλής της παράταξης «Ενότητα», δηλώνει στην «Κ» ότι «η ΓΣΕΕ σήμερα δεν είναι συνδικαλιστική οργάνωση, αλλά ένας μηχανισμός εξουσίας, αδιαφάνειας, νόθων εκπροσώπων και παραγωγής επιχειρήσεων για τη διαχείριση δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ».
Ο ίδιος είναι μέλος της Νέας Δημοκρατίας, αλλά δεν συμμετέχει στη ΔΑΚΕ κι έχει φτιάξει τη δική του παράταξη επειδή διαφωνεί με την υποστήριξη που η ΔΑΚΕ παρέχει στον Γιάννη Παναγόπουλο. «Εδώ και χρόνια έχει δημιουργηθεί ένας μηχανισμός που επενδύει στο μοίρασμα θέσεων και στη συναλλαγή. Αυτό το σύστημα δεν έχει ιδεολογικό πρόσημο, γι’ αυτό και του επιτρέπει να αλλάζει συνεταίρους ανάλογα με τις συγκυρίες. Για πολλά χρόνια ο Παναγόπουλος διοικούσε με τη ΔΑΚΕ, μετά συνεργάστηκε με τους συνδικαλιστές του ΣΥΡΙΖΑ και τώρα πάλι με τη ΔΑΚΕ».
«Το πρόσφατο συνέδριο της ΓΣΕΕ πραγματοποιήθηκε με μόνο στόχο τη διατήρηση του μηχανισμού που θα διατηρήσει τα ίδια πρόσωπα στις καρέκλες της ΓΣΕΕ για άλλα τρία χρόνια», λέει ο Τάσος Γκιάτης. «Δημιουργήθηκαν Εργατικά Κέντρα που εκλέγουν αντιπροσώπους με αόρατους εργαζομένους, χωρίς καμία δράση, γραφεία ή ιστοσελίδα». Και καταλήγει: «Στα Εργατικά Κέντρα η συμμετοχή στις εκλογικές διαδικασίες σε σχέση με τον πληθυσμό συνήθως είναι σε ποσοστό από 0,77% έως 5%. Σε ορισμένα Εργατικά Κέντρα όμως, όπως στο Εργατικό Κέντρο Κρεστένων, εμφανίζεται να ψήφισε το 72% του πληθυσμού. Στο σωματείο καπνεργατών “Πρόοδος” ψήφισαν συνταξιούχοι και πεθαμένοι, ενώ η έκδοση της τελευταίας ανακοίνωσης του σωματείου ήταν τον Μάιο του 1936».
