Το Εργαστήριο Χημείας Τροφίμων του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων επιχειρεί να απαντήσει σε αυτά τα ερωτήματα, διαμορφώνοντας ένα ολοκληρωμένο επιστημονικό «πορτρέτο» των νέων καταναλωτών της Γενιάς Ζ. Από όσα τους ελκύουν στο φαγητό και τον ρόλο των συναισθημάτων έως τον τρόπο και τον ρυθμό κατανάλωσης, η ερευνητική πορεία φωτίζει διαφορετικές πτυχές της διατροφικής συμπεριφοράς των νέων.
Η έρευνα αναπτύσσεται στο πλαίσιο της «Ηπειρωτικής Γαστρονομίας», μιας πρωτοβουλίας της ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΗΠΕΙΡΟΥ, με ευθύνη υλοποίησης του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ και τη συμμετοχή της ΈΝΩΣΗΣ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΗΠΕΙΡΟΥ και τριών φορέων υποστήριξης.
Το εγχείρημα συνεχίζει να στηρίζει δράσεις ανάδειξης της τοπικής διατροφικής κουλτούρας, διευρύνοντας παράλληλα το πεδίο του μέσα από την επιστημονική διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο τρώνε οι νέοι.
«Εξερευνητές» και «ρυθμιστές»
Η ερευνητική πορεία ξεκίνησε με την αναγνώριση δύο βασικών προφίλ νέων καταναλωτών.
Από τη μία βρίσκονται οι «εξερευνητές» του φαγητού, οι οποίοι αναζητούν έντονη γευστική εμπειρία και ποικιλία. Από την άλλη, οι «ρυθμιστές», που λειτουργούν με μεγαλύτερη αυτορρύθμιση και προσανατολισμό στον κορεσμό.
Η πρώτη αυτή χαρτογράφηση κατέδειξε ότι οι νέοι δεν τρώνε όλοι με τον ίδιο τρόπο και ότι πίσω από τις διατροφικές επιλογές τους υπάρχουν βαθύτερα μοτίβα συμπεριφοράς.
Στο επόμενο στάδιο, η έρευνα εστίασε στη σχέση ανάμεσα στο συναίσθημα και το φαγητό. Από την ανάλυση αναδείχθηκαν τέσσερις διαφορετικές συναισθηματικές τάσεις: νέοι που τρώνε λιγότερο όταν αγχώνονται, νέοι που χάνουν την απόλαυση του φαγητού υπό συναισθηματική ένταση, νέοι που στρέφονται στο φαγητό για ανακούφιση και νέοι με υψηλή συναισθηματική επίγνωση.
Το σημαντικότερο εύρημα είναι ότι οι συναισθηματικές αντιδράσεις —και όχι η λογική σκέψη— καθορίζουν την ικανότητα των νέων να ξεχωρίζουν τη συναισθηματική από τη φυσική πείνα.
Το τρίτο βήμα της ερευνητικής πορείας στράφηκε σε μια λιγότερο προφανή, αλλά ιδιαίτερα σημαντική παράμετρο. Τον ρυθμό κατανάλωσης του φαγητού. Και εδώ αναδείχθηκαν τέσσερις συμπεριφορικές ομαδοποιήσεις. Νέοι που τρώνε αργά και απολαμβάνουν το φαγητό με όλες τις αισθήσεις, νέοι που έχουν επίγνωση του ρυθμού τους, νέοι που επηρεάζονται έντονα από εξωτερικούς παράγοντες, όπως η παρέα ή ο θόρυβος, και νέοι που συνδέουν την κατανάλωση με την αισθητηριακή απόλαυση.
Ο ρυθμός κατανάλωσης αναδεικνύεται έτσι σε έναν «κρυφό δείκτη», ο οποίος συνδέει τις συναισθηματικές, αισθητηριακές και περιβαλλοντικές επιρροές που ασκούνται στη διατροφική συμπεριφορά.
Ένα νέο εργαλείο από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
Για πρώτη φορά, ο συγκεκριμένος δείκτης αποτυπώθηκε επιστημονικά μέσω του νέου Food Consumption Rate Questionnaire (FCRQ), ενός διεθνώς πρωτοποριακού εργαλείου που αξιολογεί τη βραδύτητα, την επίγνωση, τους εξωτερικούς παράγοντες και την αισθητηριακή εμπλοκή στο φαγητό.
Μέσω του FCRQ, το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων συμβάλλει στη διεθνή συζήτηση γύρω από τη διατροφική συμπεριφορά των νέων, ενισχύοντας παράλληλα την εξωστρέφεια του Εργαστηρίου Χημείας Τροφίμων.
Η συνολική ερευνητική πορεία συνθέτει πλέον μια ολοκληρωμένη εικόνα της Γενιάς Ζ και της σχέσης της με το φαγητό. Από τις γευστικές τάσεις και τα συναισθήματα έως τον τρόπο και τον ρυθμό με τον οποίο καταναλώνει την τροφή.
Τα ευρήματα δημιουργούν μια νέα βάση για δράσεις που μπορούν να ενισχύσουν τη βιώσιμη κατανάλωση, την προώθηση παραδοσιακών ηπειρωτικών τροφίμων και τη σύνδεση των νέων με μια πιο ποιοτική διατροφική κουλτούρα, εντάσσοντας την επιστημονική γνώση στον ευρύτερο στόχο της «Ηπειρωτικής Γαστρονομίας».
Η έρευνα έχει δημοσιευτεί ήδη με δύο άρθρα στο επιστημονικό περιοδικό nutrient (για περισσότερες πληροφορίες)
- Koliou, M. P., Karaiskou, C., Eleftheriadis, C., Kontogeorgos, A., & Skalkos, D. (2026). Emotional Influences on Eating Behavior and Hunger Awareness Among Generation Z University Students in Greece. Nutrients, 18(1500). https://doi.org/10.3390/nu18101500
- Koliou, M. P., Karaiskou, C., Eleftheriadis, C., & Skalkos, D. (2026). Development and Validation of the Food Consumption Rate Questionnaire (FCRQ): A Behaviorally Informed Measure of Eating-Rate Regulation. Nutrients, 18(2637). https://doi.org/10.3390/nu18162637
