Λίγοι δημιουργοί έχουν καταφέρει να αφήσουν τόσο προσωπικό αποτύπωμα στον ευρωπαϊκό κινηματογράφο όσο ο Jerzy Skolimowski. Ανήσυχος στα 88 του, αιρετικός, με χιούμορ που συχνά κρύβει μια βαθιά τρυφερότητα για τους ανθρώπους, συνεχίζει να μιλά για το σινεμά με την ίδια ζωντάνια που χαρακτηρίζει και τις ταινίες του.
Με αφορμή την παρουσία του στο BellaTOFIFEST International Film Festival στο Τορούν, σε μια από τις σπάνιες συνεντεύξεις του αφού πλέον αποφεύγει να δίνει, λίγο πριν από την επίσκεψή του στο Φεστιβάλ Καλαμάτας, μίλησε αποκλειστικά στο ERTnews για την ιδιαίτερη σχέση του με την Ελλάδα, τον αξέχαστο φίλο του Μισέλ Δημόπουλο και τη μεγάλη αλήθεια που, όπως πιστεύει, κρύβεται πίσω από τα… κινηματογραφικά ψέματα.
«Πάνω απ’ όλα, λυπάμαι βαθιά που ο Μισέλ δεν είναι πια μαζί μας. Δεν ήταν μόνο ένας πολύ καλός φίλος μου. Τον θαύμαζα απεριόριστα για τις γνώσεις του πάνω στον κινηματογράφο. Ήταν πραγματικά μια κινούμενη εγκυκλοπαίδεια. Ήξερε τα πάντα για τις ταινίες και σχεδόν πάντα συμφωνούσα με το γούστο του. Αντίο, λοιπόν, Μισέλ» θα μου πει.
Με τον Μισέλ Δημόπουλο είχα συνεργαστεί μέχρι λίγο πριν φύγει από τη ζωή στην επιτροπή αξιολόγησης ταινιών. Εκείνος ο Μισέλ ήταν τελείως διαφορετικός από τον Μισέλ στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Χαλαρός, λακωνικός, εύστοχος στις παρατηρήσεις του, αναγνώστης σεναρίων με πάθος. Ο Μισέλ των Φεστιβάλ ήταν ρήτορας, αυστηρός, υπερπροστατευτικός με τους καλεσμένους του, αφοσιωμένος στον ασιατικό κινηματογράφο και τη διάδοσή του και πολύ προσεκτικός στους ανθρώπους που σύστηνε μέσα από τις ταινίες τους στο κοινό. Ο Jerzy ήταν ένας από αυτούς: «Παρότι εκείνος λείπει, εγώ θα βρεθώ στην Καλαμάτα (στο κινηματογραφικό φεστιβάλ). Δεν έχω ξαναπάει ποτέ και ανυπομονώ να την ανακαλύψω. Έχω επισκεφθεί την Ελλάδα τέσσερις ή πέντε φορές, όχι μόνο την Αθήνα αλλά και μικρά νησιά. Κάθε φορά περνούσα υπέροχα.», θα πει και θα καλέσει τη σύζυγό του να τη ρωτήσει αν θυμάται τις ημερομηνίες και πως προφέρεται σωστά το φεστιβάλ.
Γνώρισε το ελληνικό κοινό από κοντά αλλά και από τους εκπροσώπους του χώρου της κριτικής κινηματογράφου: «Ξέρω επίσης πόσο παθιασμένο είναι το ελληνικό κοινό με το σινεμά. Δεν γνωρίζω ακόμη ποιες από τις περίπου είκοσι ταινίες μου θα προβληθούν στην Καλαμάτα, αλλά ελπίζω να έχουν επιλέξει τουλάχιστον μία από εκείνες που θεωρώ πραγματικά πολύ καλές».
Με το γνωστό του χιούμορ και την αυστηρή του αυτοκριτική, η πρόταση του συνεχίστηκε: «Βέβαια, έχω κάνει και μερικές μέτριες ταινίες, οπότε εύχομαι να τις αποφύγουν. Και, για να είμαι ειλικρινής, υπάρχουν και δύο ή τρεις πραγματικά κακές. Δεν θα πω τους τίτλους, γιατί μπορεί κάποιος κακοπροαίρετος να οργανώσει ένα φεστιβάλ με τις χειρότερες ταινίες του Σκολιμόφσκι. Ευτυχώς, θα κρατούσε μόνο τρία βράδια!».
Στις περισσότερες ταινίες του υπάρχει μια ιδιαίτερη ειρωνεία που, αντί να απομακρύνει τον θεατή, αποκαλύπτει πόσο αγαπάει τους ανθρώπους, ακόμη και τις αντιφάσεις τους. Φαινομενικά, για εκείνον, ο κινηματογράφος εξακολουθεί να έχει τη δύναμη να αφηγείται αληθινές ανθρώπινες ιστορίες και να βοηθά τους θεατές να καταλάβουν ότι κανείς δεν είναι μόνο καλός ή μόνο κακός. Ίσως όμως να κάνω και λάθος: «Ίσως να μην σας αρέσει η απάντησή μου, γιατί κάποτε είπα κάτι που έκτοτε έχει αναπαραχθεί πολλές φορές. Σε μια συζήτηση με τον Ιταλό κριτικό κινηματογράφου Ενρίκο Γκέτσι με ρώτησε τι πιστεύω πραγματικά για την αλήθεια στον κινηματογράφο. Αυθόρμητα του απάντησα: «Για μένα, ο κινηματογράφος είναι 24 ψέματα το δευτερόλεπτο.» Ακούγεται προκλητικό, αλλά πιστεύω ότι κρύβει μια βαθύτερη αλήθεια.».
Η συζήτηση περί αλήθειας και τέχνης συνεχίστηκε: «Ακόμη και στο ντοκιμαντέρ δεν μπορείς να παρουσιάσεις την απόλυτη αλήθεια. Η θέση της κάμερας, το μοντάζ, ο τρόπος που οργανώνεις το υλικό, όλα αυτά αποτελούν μορφές παρέμβασης. Η εικόνα είναι πάντοτε μια κατασκευή. Αν αποδεχθείς αυτόν τον κανόνα, τότε αποκτάς την ελευθερία να δημιουργήσεις τη δική σου αλήθεια για τους ανθρώπους και τον κόσμο που κινηματογραφείς. Κάποιες φορές είχα την τύχη να ανακαλύψω σε έναν άνθρωπο κάτι απρόσμενο. Μια κρυμμένη πλευρά της συμπεριφοράς του. Εκείνες οι στιγμές είναι ίσως οι πιο κοντινές στην αλήθεια που μπορεί να πλησιάσει ο κινηματογράφος.
Αστειευόμενος με την παρατήρηση του για τον κινηματογράφο και τα «μυστικά και ψέματα του», σχολίασα: «Θα κρατήσω όμως αυτό που είπατε, ότι ο κινηματογράφος μάς χαρίζει είκοσι τέσσερα ψέματα το δευτερόλεπτο. Εγώ θα προσθέσω πως η τηλεόραση προσφέρει είκοσι πέντε, αφού προβάλλουμε ένα καρέ παραπάνω. Άρα καλύτερα ας προτιμήσουμε τα κινηματογραφικά ψέματα που είναι κατά κάτι τις λιγότερα.», είπα και χάρηκα που τον έκανα να γελάσει δυνατά. «Τότε η τηλεόραση είναι λίγο πιο ειλικρινής!», είπε στο ίδιο ύφος.
«Εύχομαι να συναντηθούμε ξανά στην Καλαμάτα. Θα είναι μεγάλη μου χαρά να συναντηθούμε στην Καλαμάτα. Αν το επιτρέψει ο χρόνος, θα συνεχίσουμε εκεί αυτή τη συζήτηση».
Η συζήτηση με τον Jerzy Skolimowski ήταν σύντομη, αλλά χαρακτηριστική του τρόπου με τον οποίο αντιμετωπίζει εδώ και δεκαετίες τον κινηματογράφο. Με χιούμορ, αυτοσαρκασμό και μια βαθιά πίστη ότι η τέχνη δεν αναπαράγει την πραγματικότητα, αλλά δημιουργεί τη δική της αλήθεια.
Η παρουσία του στο BellaTOFIFEST International Film Festival, χωρίς δική του σκηνοθεσία αλλά με συμπαραγωγή (σ.σ. βρέθηκε εκεί με αφορμή την δημόσια προβολή της ταινίας «Good Boy») έδωσε στο κοινό του Τορούν την ευκαιρία να συναντήσει από κοντά έναν από τους σημαντικότερους Ευρωπαίους δημιουργούς, λίγο πριν από το επόμενο ταξίδι του στην Ελλάδα, όπου όπως ο ίδιος παραδέχεται, επιστρέφει πάντα με ιδιαίτερη χαρά.
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
