Υπάρχουν επιχειρηματίες που δημιούργησαν μεγάλες εταιρείες και υπάρχουν επιχειρηματίες που δημιούργησαν σύμβολα. Ο Έντσο Φεράρι ανήκει αναμφισβήτητα στη δεύτερη κατηγορία. Δεν δημιούργησε απλώς μια αυτοκινητοβιομηχανία. Δημιούργησε έναν μύθο γύρω από την ταχύτητα, τους αγώνες, την τεχνολογία και την ιταλική φινέτσα.
Το όνομά του έγινε συνώνυμο της υψηλής απόδοσης και της αποκλειστικότητας, ενώ το χαρακτηριστικό Cavallino Rampante, το περίφημο «Επελαύνον Αλογάκι» της Ferrari, που εξελίχθηκε σε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα εμπορικά σύμβολα στον κόσμο.
Ο νεαρός Έντσο (δεξιά) με την οικογένεια του
Ο Έντσο Ανσέλμο Τζουζέπε Μαρία Φεράρι γεννήθηκε στη Μόντενα στις 18 Φεβρουαρίου 1898. Η σχέση του με τους αγώνες αυτοκινήτου ξεκίνησε πολύ νωρίς. Σε ηλικία μόλις δέκα ετών παρακολούθησε μαζί με τον πατέρα και τον αδελφό του έναν αγώνα κοντά στη Μπολόνια και εντυπωσιάστηκε τόσο πολύ, ώστε αποφάσισε ότι το μέλλον του θα ήταν συνδεδεμένο με τα αυτοκίνητα.
Ο δρόμος, όμως, δεν ήταν εύκολος. Μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Φεράρι μετακόμισε στο Μιλάνο και εργάστηκε ως μηχανικός και δοκιμαστής αυτοκινήτων. Το 1919 έκανε το αγωνιστικό του ντεμπούτο και τα επόμενα χρόνια συμμετείχε σε αγώνες, αποκτώντας σταδιακά φήμη ως οδηγός και ως άνθρωπος με ιδιαίτερη κατανόηση της μηχανολογίας και, κυρίως, της ίδιας της ψυχολογίας των αγώνων.
Ο Φεράρι στην Alfa Romeo
Το 1920 άρχισε να αγωνίζεται για την Alfa Romeo και σύντομα έγινε σημαντικό στέλεχος της αγωνιστικής της δραστηριότητας. Η μεγάλη επιχειρηματική του κίνηση ήρθε το 1929, όταν ίδρυσε στη Μόντενα τη Scuderia Ferrari. Αρχικά, η Scuderia δεν κατασκεύαζε δικά της αυτοκίνητα. Ο σκοπός της ήταν να αγοράζει αγωνιστικά Alfa Romeo και να συμμετέχει σε αγώνες. Πολύ γρήγορα, όμως, εξελίχθηκε σε έναν από τους σημαντικότερους θεσμούς του παγκόσμιου μηχανοκίνητου αθλητισμού.
Εδώ βρίσκεται και η ουσία του επιχειρηματικού οράματος του Φεράρι. Κατάλαβε ότι οι αγώνες δεν ήταν απλώς ένα άθλημα. Ήταν ένα εργαστήριο τεχνολογίας και ένα τεράστιο εργαλείο μάρκετινγκ. Ένα αυτοκίνητο που κέρδιζε στις πίστες μπορούσε να δημιουργήσει κύρος και επιθυμία στους δρόμους. Η Ferrari θα ακολουθούσε για δεκαετίες αυτή ακριβώς τη φιλοσοφία: πρώτα η αγωνιστική επιτυχία και στη συνέχεια η μεταφορά της τεχνογνωσίας στα αυτοκίνητα δρόμου.
Η ρήξη με την Alfa Romeo ήρθε το 1939. Ο Φεράρι ίδρυσε την Auto Avio Costruzioni, ανοίγοντας τον δρόμο για την κατασκευή δικών του αυτοκινήτων. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου εγκατέστησε τις εγκαταστάσεις του στο Μαρανέλο και μετά τον πόλεμο επέστρεψε στην αγωνιστική δραστηριότητα. Το 1947 πήρε ζωή το πρώτο αυτοκίνητο που έφερε πραγματικά το όνομα Ferrari: η 125 S.
Ferrari 125 S
Η αρχή δεν ήταν τέλεια. Η πρώτη συμμετοχή της 125 S σε αγώνα, στην Πιατσέντσα, κατέληξε σε εγκατάλειψη λόγω προβλήματος στην αντλία καυσίμου. Ο ίδιος ο Φεράρι, όμως, αντιμετώπισε την αποτυχία με χαρακτηριστικό τρόπο, χαρακτηρίζοντάς την «πολλά υποσχόμενη αποτυχία». Μόλις δύο εβδομάδες αργότερα, στις 25 Μαΐου 1947, ήρθε η πρώτη νίκη μιας Ferrari, στο Γκραν Πρι της Ρώμης, με οδηγό τον Φράνκο Κορτέζε.
Η αγωνιστική ομάδα εφαλτήριο για επιχειρηματικό μοντέλο
Με τον οδηγό της Ferrari Γιουτζίνιο Καστελότι, 1956
Από εκεί και πέρα, ο Φεράρι άρχισε να χτίζει κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια αγωνιστική ομάδα. Δημιούργησε ένα επιχειρηματικό μοντέλο που βασιζόταν στην τεχνητά περιορισμένη προσφορά, στην τεχνολογική υπεροχή και στη συναισθηματική αξία. Η Ferrari δεν επρόκειτο ποτέ να γίνει μια μαζική αυτοκινητοβιομηχανία. Ο στόχος ήταν ακριβώς το αντίθετο: να κατασκευάζει λίγα αυτοκίνητα, να τα κάνει εξαιρετικά και να αφήνει τους πελάτες να πληρώνουν ένα σημαντικό premium για την εμπειρία.
Η εμμονή του Φεράρι με τους αγώνες ήταν τέτοια, ώστε για μεγάλο μέρος της ζωής του αντιμετώπιζε τα αυτοκίνητα δρόμου κυρίως ως μέσο χρηματοδότησης της αγωνιστικής ομάδας. Η αγωνιστική επιτυχία ήταν ο πραγματικός του στόχος. Η παραγωγή αυτοκινήτων για πελάτες ήταν, κατά μία έννοια, το αναγκαίο επιχειρηματικό εργαλείο για να συνεχίσει να κάνει αυτό που αγαπούσε περισσότερο: να κερδίζει αγώνες.
Ο Έντσο μπαίνει στην ολοκαίνουργια Ferrari 850, 1960
Η προσωπικότητά του ήταν εξίσου ιδιαίτερη με το δημιούργημά του. Ο Φεράρι είχε τη φήμη ανθρώπου εξαιρετικά απαιτητικού, συγκεντρωμένου και συχνά δύσκολου στις σχέσεις του με τους συνεργάτες του. Δεν ήταν μηχανικός με την κλασική έννοια, αλλά διέθετε ένα εξαιρετικό ένστικτο για τους ανθρώπους και για το τι μπορούσε να κάνει ένα αγωνιστικό αυτοκίνητο καλύτερο. Το μεγάλο του ταλέντο ήταν να συγκεντρώνει γύρω του εξαιρετικούς μηχανικούς, σχεδιαστές και οδηγούς και να τους ωθεί στα όριά τους.
Πως το αλογάκι έγινε το έμβλημα του Φεράρι
Χαρακτηριστική ήταν και η σχέση του με το περίφημο Cavallino Rampante. Το έμβλημα προερχόταν από τον Ιταλό πιλότο του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου Φραντσέσκο Μπαράκα. Η μητέρα του Μπαράκα, έχοντας γνωρίσει τον Φεράρι μετά τη νίκη του στο Circuito del Savio, του πρότεινε να χρησιμοποιήσει το άλογο που κοσμούσε το αεροπλάνο του γιου της, θεωρώντας ότι θα του έφερνε τύχη. Ο Φεράρι πρόσθεσε το κίτρινο χρώμα της Μόντενα στο φόντο και δημιούργησε ένα σύμβολο που τελικά θα γινόταν παγκόσμιο.
Ο μεγαλύτερος άσος της Ιταλίας Φρανσέσκο Μπαράκα με το αεροπλάνο του Nieuport 17 με το χαρακτηριστικό αλογάκι
Η προσωπική του ζωή, πάντως, σημαδεύτηκε από μεγάλες απώλειες. Η σημαντικότερη ήταν ο θάνατος του γιου του, Αλφρέντο «Ντίνο» Φεράρι, το 1956, σε ηλικία μόλις 24 ετών. Ο Ντίνο υπέφερε από σοβαρή ασθένεια, αλλά είχε ήδη ενταχθεί στη δουλειά του πατέρα του και είχε αρχίσει να συμμετέχει στην ανάπτυξη κινητήρων. Ο θάνατός του επηρέασε βαθιά τον Έντσο. Ένα από τα σημαντικότερα μεταγενέστερα μοντέλα της εταιρείας, η Dino, θα έφερε το όνομά του.
Παρά τις προσωπικές και επιχειρηματικές κρίσεις, ο Φεράρι συνέχισε να επενδύει στην τεχνολογία. Η Ferrari έγινε σταδιακά κυρίαρχη δύναμη στους αγώνες, ενώ τα αυτοκίνητα δρόμου απέκτησαν φήμη που ξεπερνούσε τα όρια της αυτοκινητοβιομηχανίας. Το 1969 ο Φεράρι συμφώνησε να πουλήσει σημαντικό ποσοστό της εταιρείας στη FIAT, εξασφαλίζοντας την οικονομική βάση που χρειαζόταν για να συνεχίσει το αγωνιστικό του πρόγραμμα, διατηρώντας παράλληλα σημαντικό έλεγχο της αγωνιστικής δραστηριότητας. Η συμφωνία αυτή αποδείχθηκε καθοριστική για το μέλλον της εταιρείας.
Πρόλαβε να δει το όνομα του να γίνεται παγκόσμιο σύμβολο
Σε αντίθεση με τον Τζιοβάνι Ανιέλι, η περιουσία του Έντσο Φεράρι δεν μπορεί να αποτιμηθεί με την ίδια ευκολία. Δεν υπάρχουν αξιόπιστες, τεκμηριωμένες εκτιμήσεις που να επιτρέπουν να μετατρέψουμε την περιουσία του κατά τον θάνατό του σε ένα σημερινό ποσό χωρίς σημαντική αυθαιρεσία. Το σημαντικότερο είναι ότι ο Φεράρι δεν φαίνεται να αντιμετώπισε ποτέ την προσωπική του περιουσία ως αυτοσκοπό. Το μεγαλύτερο μέρος της οικονομικής του επιτυχίας παρέμενε συνδεδεμένο με τη λειτουργία και την ανάπτυξη της εταιρείας και, πάνω απ’ όλα, με τους αγώνες.
Ο Έντσο Φεράρι πέθανε στις 14 Αυγούστου 1988, σε ηλικία 90 ετών. Είχε προλάβει να δει το όνομά του να μετατρέπεται σε παγκόσμιο σύμβολο. Η εταιρεία που δημιούργησε στη Μόντενα και στο Μαρανέλο είχε πλέον εξελιχθεί σε έναν από τους πιο αναγνωρίσιμους κατασκευαστές πολυτελών αυτοκινήτων στον κόσμο.
Η μεγαλύτερη επιχειρηματική παρακαταθήκη του Φεράρι, ωστόσο, βρίσκεται ίσως σε κάτι πιο δύσκολο να μετρηθεί: κατάφερε να μετατρέψει την επιθυμία σε επιχειρηματικό μοντέλο. Δεν πούλησε απλώς αυτοκίνητα. Πούλησε την ιδέα της νίκης, της ταχύτητας, της σπανιότητας και της ιταλικής τελειότητας. Κατάλαβε ότι ένας καταναλωτής μπορεί να πληρώσει πολύ περισσότερο για ένα προϊόν όταν αισθάνεται ότι αγοράζει μέρος ενός μύθου.
Και αυτός ο μύθος ήταν από την αρχή απολύτως προσωπικός. Η Ferrari δεν ονομάστηκε από μια πόλη, μια οικογένεια ή έναν τεχνολογικό όρο. Ονομάστηκε από τον ίδιο τον άνθρωπο που πίστευε ότι η ζωή έχει νόημα μόνο όταν προσπαθείς να κερδίσεις τον επόμενο αγώνα. Γι’ αυτό και η ιστορία του Έντσο Φεράρι είναι, τελικά, λιγότερο μια ιστορία αυτοκινήτων και περισσότερο μια ιστορία εμμονής, επιχειρηματικού οράματος και της δύναμης ενός ονόματος να μετατραπεί σε παγκόσμιο σύμβολο.
Πηγή: OT.gr
