Αν και στις ερωτήσεις των δημοσιογράφων για το τι θα κάνει μόλις λήξει η θητεία του ως προέδρου της Federal Reserve ο Τζερόμ Πάουελ απαντούσε σταθερά «δεν έχω τίποτα για σας σήμερα» ωστόσο, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται η Wall Street Journal μετρούσε τις μέρες για την συνταξιοδότηση του.
Όμως οι νομικές και όχι μόνο εξελίξεις οδήγησαν τον κεντρικό τραπεζίτη να αλλάξει τα σχέδια και να παραμείνει ως απλός διοικητής στη μεγαλύτερη κεντρική τράπεζα του κόσμου. Είναι ο πρώτος πρόεδρος που το κάνει αυτό μετά τον Μάρινερ Έκλες το 1948.
«Κανείς από εμάς δεν έχει την πολυτέλεια να επιλέγει τις προκλήσεις του» είχε πει παλιότερα σε διαδικτυακή ομιλία. «Η μοίρα και η ιστορία μας τις παρέχουν. Η δουλειά μας είναι να ανταποκριθούμε στις δοκιμασίες που μας παρουσιάζονται».
Στην τελευταία συνέντευξη Τύπου που έδωσε την περασμένη εβδομάδα ο Πάουελ εξήγησε ότι η ανησυχία του αφορά τη «σειρά νομικών επιθέσεων» εναντίον της Ομοσπονδιακής Τράπεζας.
«Φοβάμαι ότι αυτές οι επιθέσεις πλήττουν τον θεσμό και θέτουν σε κίνδυνο αυτό που έχει πραγματικά σημασία για το κοινό, δηλαδή τη δυνατότητα άσκησης νομισματικής πολιτικής χωρίς να λαμβάνονται υπόψη πολιτικοί παράγοντες.»
Ενώ σχεδίαζε να αποσυρθεί μετά τη θητεία του είπε ότι οι ενέργειες των τελευταίων τριών περίπου μηνών δεν του άφησαν «καμία άλλη επιλογή από το να παραμείνει».
Η κίνηση της κυβέρνησης Τραμπ να ξεκινήσει το υπουργείο Δικαιοσύνης ποινική έρευνα εναντίον του Πάουελ δείχνει ότι υποτίμησαν το χαρακτήρα του προέδρου αφενός και αφετέρου αποκάλυψαν τις προθέσεις του Λευκού Οίκου. Έτσι αντί να οδηγήσουν τον Πάουελ στην έξοδο ενίσχυσαν το αίσθημα ευθύνης του απέναντι στον θεσμό και έγειραν την ζυγαριά υπέρ της απόφασης να παραμείνει στο διοικητικό συμβούλιο της Fed.
Η έρευνα δεν ήταν η μόνη έννοια του. Οι συζητήσεις στους κύκλους του Τραμπ με θέμα την απόλυση των προέδρων της Fed οι οποίοι από το 1935 λειτουργούν ως δομικός έλεγχος της επιρροής του Λευκού Οίκου στη νομισματική πολιτική, ενέτειναν την ανησυχία. Η τακτική μπορεί να αλλάξει, σκέφτονταν, αλλά ο στόχος δεν θα αλλάξει: η κατάληψη του ελέγχου της αποκεντρωμένης επιτροπής καθορισμού επιτοκίων της Fed εκτός της νομικά καθιερωμένης διαδικασίας διορισμού, στην οποία μια θέση στο διοικητικό συμβούλιο ανοίγει κάθε δύο χρόνια.
Ο στόχος του Τραμπ να ελέγξει την Federal Reserve ήταν ο λόγος που ο Πάουελ σκέφτηκε την παραμονή του στο δ.σ. Χωρίς αυτό, ο Πάουελ δεν θα είχε σκεφτεί σοβαρά να παραμείνει μόλις ο Τραμπ πρότεινε τον πρώην κυβερνήτη της Fed, Κέβιν Γουόρς, για να τον διαδεχθεί ως πρόεδρο, υποστηρίζουν οι πηγές.
Η αντίδραση Τραμπ
Η απόφαση του Πάουελ προκάλεσε την κριτική από τους συμμάχους του Τραμπ. Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ την χαρακτήρισε «παραβίαση όλων των κανόνων της Ομοσπονδιακής Τράπεζας» και είπε ότι ο Πάουελ συμπεριφερόταν σαν «να είναι ο μόνος που μπορεί να διατηρήσει την ακεραιότητα της Fed», προσθέτοντας ότι αυτό ήταν προσβλητικό για τον Γουόρς.
Ο Λάρι Κάντλοου, πρώην οικονομικός σύμβουλος του Τραμπ που συνήθιζε να συναντάται με τον επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, δήλωσε ότι η απόφαση αυτή δεν τιμά τον Πάουελ. «Ο Τζέι Πάουελ δεν είναι ο μάρτυρας που νομίζει ότι είναι» είπε στην εκπομπή του στο Fox Business. «Έχει κακούς τρόπους».
Ο Τραμπ από την πλευρά υποστήριξε ότι δεν τον ενοχλούσε η απόφαση του Πάουελ. «Δεν με νοιάζει», είπε στους δημοσιογράφους.
Ο Πάουελ δήλωσε ότι δεν θα έμενε για να αμφισβητήσει τον Γουόρς και ότι θα διατηρούσε χαμηλό προφίλ. «Δεν επιδιώκω να γίνω ένας διαφωνών υψηλού προφίλ, ή κάτι τέτοιο» είπε.
Η πίεση αυξανόταν εδώ και μήνες και οι λεκτικές επικρίσεις από τον Λευκό Οίκο μετατράπηκαν σε νομική αντιπαράθεση.
Τρέχοντες και πρώην αξιωματούχοι της Fed που έχουν διοριστεί από προέδρους και των δύο κομμάτων δήλωσαν ότι ελπίζουν να είχαν λάβει την ίδια απόφαση με τον Πάουελ αν βρισκόντουσαν στη θέση του.
«Ο Τζέι βρισκόταν σε μια πραγματικά δύσκολη κατάσταση» εξηγεί η Λορέτα Μέστερ, η οποία ως πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας του Κλίβελαντ από το 2014 έως το 2024 συνεργάστηκε με τον Πάουελ για μια δεκαετία. «Πιστεύω ότι έκανε ό,τι έπρεπε να κάνει, δεδομένων των συνθηκών».
Πόσο καιρό θα παραμείνει ο Πάουελ
Ο Πάουελ δεν έχει διευκρινίσει για πόσο καιρό σκοπεύει να παραμείνει. Στη τελευταία συνέντευξη Τύπου είπε ότι θα φύγει «όταν κρίνω ότι είναι η κατάλληλη στιγμή.» Εξήγησε ότι θα παραμείνει μέχρι να ολοκληρωθεί πραγματικά η έρευνα για την ανακαίνιση των κεντρικών γραφείων της κεντρικής τράπεζας με «διαφάνεια και οριστικότητα».
Η θητεία του ως μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου λήγει στις αρχές του 2028. Ορισμένοι από όσους τον γνωρίζουν λένε ότι ενδέχεται να παραμείνει στη θέση του για αρκετό καιρό, καθώς έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η κυβέρνηση δεν είναι αξιόπιστη όσον αφορά την αλλαγή της συμπεριφοράς της.
«Δεδομένου ότι ο Πάουελ αναζητά αξιόπιστες διαβεβαιώσεις από μια κυβέρνηση που έχει αποδείξει επανειλημμένα ότι δεν μπορεί να εμπιστευτεί κανείς ότι θα συγκρατήσει τις εκδικητικές της τάσεις, υποψιάζομαι ότι η θητεία του Πάουελ μπορεί να συνεχιστεί για αρκετό καιρό» τονίζει ο Τζον Φάουστ, ο οποίος ήταν ανώτερος σύμβουλος του Πάουελ από το 2018 έως το 2024.
Η παραμονή του ενέχει κινδύνους για τον θεσμό που ο Πάουελ προσπαθεί να υπερασπιστεί. Κάθε ψήφος που θα δώσει ως διοικητής θα αναλύεται για το πολιτικό της νόημα. Η απλή παρουσία του Πάουελ δίνει στην κυβέρνηση έναν στόχο που διαφορετικά δεν θα είχε και περιπλέκει το έργο του Γουόρς να αναλάβει τη διοίκηση ενός θεσμού που ο προκάτοχός του είχε διευθύνει για οκτώ χρόνια.
Ο Γουόρς έχει χαράξει ένα φιλόδοξο πρόγραμμα για την Fed, το οποίο υπόσχεται μια επανεξέταση του τρόπου λειτουργίας της, της διαχείρισης των σχέσεών της με το Υπουργείο Οικονομικών και της επικοινωνίας της με το κοινό. Ακόμη και χωρίς να δίνει ομιλίες ή συνεντεύξεις, ο Powell θα εισάγει μια άγνωστη δυναμική με την απλή παρουσία του στην αίθουσα καθώς εξελίσσονται αυτές οι συζητήσεις.
«Δεν θέλει να θεωρηθεί ως κάποιος που παρεμποδίζει τον νέο πρόεδρο που αναλαμβάνει τα καθήκοντά του» αναφέρει η Μέστερ, πρώην πρόεδρος της Fed του Κλίβελαντ. «Και αν βρεθεί ποτέ σε θέση όπου θα αισθανθεί ότι πρέπει να διαφωνήσει, τότε αυτό θα γίνει αντικείμενο ακόμη μεγαλύτερης κριτικής: “Ω, η Fed ενεργεί πολιτικά”».
Το γεγονός ότι ο Πάουελ είναι πρόθυμος να αναλάβει αυτό το κόστος αντανακλά τόσο τον τρόπο με τον οποίο εκλαμβάνει την απειλή όσο και τον τρόπο με τον οποίο εκλαμβάνει τις υποχρεώσεις του, τονίζει ο πρώην πρόεδρος της Fed της Φιλαδέλφειας, Πάτρικ Χάρκερ. «Κάνει αυτό που έκανε από την αρχή. Απορροφά την πίεση που διαφορετικά θα έπρεπε να απορροφήσει ο θεσμός χωρίς αυτόν», έγραψε σε ένα δοκίμιο το Σάββατο.
«Είχε κάθε δικαίωμα να συνταξιοδοτηθεί», πρόσθεσε ο Χάρκερ. «Το κέρδισε. Επέλεξε να μην το κάνει».
Πηγή: ΟΤ
