Η Γαλλία επιδιώκει να τεθούν χρονικά όρια στις εξαιρέσεις της Ουκρανίας για αγορές αμυντικού εξοπλισμού από χώρες εκτός ΕΕ στο πλαίσιο του δανείου των 90 δισ. ευρώ, σε μια προσπάθεια να ωφεληθούν οι ευρωπαίοι και γάλλοι παραγωγοί. Το Κίεβο επωφελείται από εξαιρέσεις για εξαρτήματα από την Κίνα και τις ΗΠΑ.
Η Ουκρανία έχει εξασφαλίσει εξαιρέσεις που της επιτρέπουν να προμηθεύεται στρατιωτικό εξοπλισμό από χώρες εκτός Ευρώπης στο πλαίσιο του δανείου στήριξης της Ουκρανίας ύψους 90 δισ. ευρώ από την ΕΕ.
Η Γαλλία πιέζει πλέον για τον περιορισμό της διάρκειας ισχύος αυτών των εξαιρέσεων, σε μια προσπάθεια να διασφαλίσει ότι μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης που υποστηρίζεται από την ΕΕ θα στηρίξει την ευρωπαϊκή (συμπεριλαμβάνεται η γαλλική) αμυντική βιομηχανία, σύμφωνα με αποκλειστικό του Euronews.
Τον Απρίλιο, οι χώρες της ΕΕ ενέκριναν το Δάνειο Στήριξης της Ουκρανίας ύψους 90 δισ. ευρώ για τη στήριξη των πολεμικών προσπαθειών του Κιέβου το 2026 και το 2027. Το ποσό αυτό κατανέμεται σε 30 δισ. ευρώ για οικονομική στήριξη και 60 δισ. ευρώ για στρατιωτική βοήθεια.
Η πρώτη εκταμίευση πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο, με 3,9 δισ. ευρώ να διατίθενται για μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ενώ ακολούθησαν 6,1 δισ. ευρώ για προμήθειες αμυντικού εξοπλισμού νωρίτερα αυτή την εβδομάδα.
Η Ουκρανία μπορεί να κάνει αγορές έως 35% εκτός ΕΕ και ΕΚΟΧ
Σύμφωνα με τους όρους του δανείου, η Ουκρανία δεν μπορεί να προμηθεύεται περισσότερο από το 35% του συνολικού κόστους ενός αμυντικού προϊόντος από χώρες εκτός της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου.
Το Κίεβο μπορεί να ζητήσει εξαίρεση σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει ισοδύναμο προϊόν κατασκευασμένο στην ΕΕ που να καλύπτει τις άμεσες επιχειρησιακές του ανάγκες, ή όπου τα ευρωπαϊκά προϊόντα δεν μπορούν να καλύψουν τον απαιτούμενο όγκο, η παραγωγή τους διαρκεί υπερβολικά πολύ ή είναι υπερβολικά ακριβά.
Η ουκρανική κυβέρνηση έχει ζητήσει μέχρι στιγμής δύο εξαιρέσεις: μία για εξαρτήματα μη επανδρωμένων αεροσκαφών κινεζικής κατασκευής και μία άλλη για πυραύλους αναχαίτισης Patriot αμερικανικής κατασκευής, τους οποίους το Κίεβο χρειάζεται επειγόντως για να ενισχύσει την αεράμυνα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε και τις δύο εξαιρέσεις, καθώς αναγνωρίζει πως επί του παρόντος δεν υπάρχουν οι δυνατότητες επαρκούς παραγωγικής ικανότητας σε drone, αεράμυνα και βασικές πτυχές του σύγχρονου πολέμου.
Η Γαλλία, ωστόσο, πιέζει ώστε οι εξαιρέσεις αυτές να είναι προσωρινές, σε μια προσπάθεια να διασφαλίσει ότι μεγαλύτερο μερίδιο της χρηματοδότησης που υποστηρίζεται από την ΕΕ θα στηρίξει τελικά την ευρωπαϊκή παραγωγή.
Η Γαλλία θέλει να πριμοδοτήσει την ευρωπαϊκή παραγωγή
Η Γαλλία διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες αμυντικές βιομηχανίες της Ευρώπης, στην οποία περιλαμβάνεται το γαλλο-ιταλικό σύστημα SAMP/T, η πιο κοντινή ευρωπαϊκή εναλλακτική λύση έναντι του αμερικανικού Patriot.
Αντίθετα, τον Ιούλιο, οι υπουργοί Άμυνας της Σουηδίας, της Ολλανδίας, της Γερμανίας, της Δανίας, της Εσθονίας, της Πολωνίας, της Λετονίας, της Φινλανδίας και της Λιθουανίας απέστειλαν επιστολή προς την επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλας, και τον Επίτροπο Άμυνας, Άντριους Κουμπίλιους, ζητώντας να δοθεί στην Ουκρανία η μέγιστη δυνατή ευελιξία για την προμήθεια του εξοπλισμού που χρειάζεται περισσότερο.
«Συνεχίζουμε να τονίζουμε ότι η ταχεία έγκριση των προγραμμάτων προμηθειών είναι ζωτικής σημασίας, μεταξύ άλλων μέσω της ρεαλιστικής χρήσης της παρέκκλισης για την αγορά υλικού που παράγεται από τρίτες χώρες», ανέφερε η επιστολή.
Ωστόσο, το Παρίσι πιέζει την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι οι εξαιρέσεις θα οδηγήσουν τελικά στην ευρωπαϊκή παραγωγή. Το πώς αυτό θα μπορούσε να λειτουργήσει στην πράξη εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τους μηχανισμούς του ίδιου του δανείου.
Αρχικά, το Κίεβο έδωσε στις Βρυξέλλες μια γενική ανάλυση του τρόπου με τον οποίο σκόπευε να δαπανήσει τα χρήματα ανά κατηγορία. Οι ακριβείς κατανομές είναι απόρρητες και μπορούν να προσαρμοστούν ανάλογα με τις εξελίξεις στο πεδίο της μάχης.
Τα κονδύλια αποδεσμεύονται μετά την εξέταση των συμβολαίων
Για τα προϊόντα που καλύπτονται από εξαίρεση υπάρχει ένα δεύτερο στάδιο, στο οποίο η ουκρανική κυβέρνηση πρέπει να παρουσιάσει λεπτομέρειες για το πώς θα δαπανηθούν τα χρήματα, συμπεριλαμβανομένων των συμβολαίων, τον προμηθευτή και τον χρόνο. Η Επιτροπή αποδεσμεύει τα κονδύλια μόνο αφού εξετάσει τα συμβόλαια.
Για τους κινεζικούς προμηθευτές, η Επιτροπή οφείλει επίσης να ελέγξει ότι οι εταιρείες δεν υπόκεινται σε ευρωπαϊκές κυρώσεις που στοχεύουν το ρωσικό στρατιωτικο-βιομηχανικό σύμπλεγμα, καθώς κατασκευαστές drones με έδρα την Κίνα μπορούν να προμηθεύουν και τις δύο πλευρές.
Η κυβέρνηση της χώρας όπου εδρεύει ο προμηθευτής καλείται επίσης να δεσμευθεί για την υλοποίηση του συμβολαίου, ώστε να διασφαλιστεί ότι ο εξοπλισμός θα παραδοθεί ακόμη και αν αλλάξουν οι πολιτικές προτεραιότητες.
Καθοριστικής σημασίας είναι ότι οι εξαιρέσεις πρέπει να ανανεώνονται κάθε φορά που η Ουκρανία ζητεί νέα εκταμίευση. Αυτό σημαίνει ότι, αν στο μεταξύ εμφανιστεί ευρωπαίος προμηθευτής που μπορεί να ανταγωνιστεί τον ξένο κατασκευαστή ως προς τον όγκο, το κόστος και τους χρόνους παραγωγής, η Επιτροπή μπορεί να αρνηθεί την ανανέωση της εξαίρεσης και να απαιτήσει από το Κίεβο να επιλέξει τον ευρωπαϊκό προμηθευτή.
Ανεπίσημα, η Κομισιόν θα μπορούσε επίσης να περιορίσει για πόσο διάστημα η Ουκρανία θα μπορεί να βασίζεται σε ξένους κατασκευαστές, επιβάλλοντας, για παράδειγμα, πιο αυστηρές προθεσμίες για την ολοκλήρωση των συμβολαίων με αυτούς τους προμηθευτές.
Στην πράξη, η Επιτροπή θα πρέπει να βρει μια λεπτή ισορροπία: να ενισχύσει την ευρωπαϊκή αμυντική παραγωγή και να μειώσει τη στρατηγική εξάρτηση από ξένους προμηθευτές μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι η Ουκρανία διαθέτει τον εξοπλισμό που χρειάζεται.
Ο τρόπος με τον οποίο η ΕΕ θα διαχειριστεί αυτές τις εξαιρέσεις στο πλαίσιο του Δανείου Στήριξης της Ουκρανίας μπορεί να αποτελέσει σημαντικό προηγούμενο για άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία, ιδίως για την Πρωτοβουλία Ασφάλειας για την Ευρώπη (SAFE) και το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Αμυντικής Βιομηχανίας (EDIP).
