Το πακέτο 3,2 δις που παρουσιάζεται στην ανακοίνωση προϋποθέτει ότι το Μαυροβούνιο θα ενταχθεί στην ΕΕ την 1η Ιανουαρίου 2028, όταν έχει προγραµµατιστεί να ξεκινήσει το νέο Π∆Π 2028-2034 και προϋποθέτει ότι όλα τα κράτη µέλη, συµπεριλαµβανοµένων των χωρών που πρόκειται να υποβάλουν αίτηση, θα καταρτίσουν ένα Εθνικό και Περιφερειακό Σχέδιο Εταιρικής Σχέσης.
«Λίγοι παρατηρητές έχουν καταλάβει ότι η πρόταση της Επιτροπής για το Π∆Π έχει ανατρέψει εντελώς τη συζήτηση σχετικά µε τον αντίκτυπο της περαιτέρω διεύρυνσης στον προϋπολογισµό της ΚΑΠ. Εξακολουθούµε να βλέπουµε την ανησυχία των Βρυξελλών για τη …φούσκα ότι η Ουκρανία δεν θα µπορούσε να απορροφηθεί στην Ένωση χωρίς επανεξέταση του τρόπου χρηµατοδότησης της ΚΑΠ», αναφέρει ο διακεκριµένος αγροοικονοµολόγος στο Πανεπίστηµιο Τρίνιτι στο ∆ουβλίνο Άλαν Μάθιους. Ένα πρόσφατο παράδειγµα είναι η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιστηµονικής Συµβουλευτικής Επιτροπής για την Κλιµατική Αλλαγή σχετικά µε την προσαρµογή της γεωργίας που δηµοσιεύθηκε τον Μάρτιο 2026 η οποία ανέφερε: «Η επέκταση [για να συµπεριληφθεί η Ουκρανία] θα είχε βαθιές επιπτώσεις στην αγροτική πολιτική της ΕΕ, ιδίως στον προϋπολογισµό της ΚΑΠ, καθώς περισσότερη γη και παραγωγοί θα έπρεπε να ενταχθούν στα υπάρχοντα πλαίσια επιδοτήσεων». Αυτό δεν είναι πλέον σωστό, λέει ο Μάθιους, απλώς επειδή δεν υπάρχει πλέον «προϋπολογισµός ΚΑΠ» που θα έπρεπε να επεκταθεί ώστε να συµπεριλάβει την Ουκρανία.
Οι νέοι κανόνες του προϋπολογισµού
Στην πρότασή της για το Π∆Π, η Επιτροπή µείωσε τον αριθµό των τοµέων του Π∆Π και δηµιούργησε ένα ενιαίο ταµείο για τα προκατανεµηµένα κονδύλια στον Τοµέα 1 («Οικονοµική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, γεωργία, αγροτική και θαλάσσια ευηµερία και ασφάλεια των εσωτερικών πολιτικών») που θα υλοποιηθούν βάσει ενός Εθνικού και Περιφερειακού Σχεδίου Εταιρικής Σχέσης για κάθε κράτος µέλος. Αυτό έχει ιδιαίτερες επιπτώσεις στη χρηµατοδότηση της ΚΑΠ, επειδή δεν υπάρχει πλέον προκατανεµηµένος προϋπολογισµός της ΚΑΠ.
Αυτός ο τύπος κατανοµής έχει τέσσερις βασικές παραµέτρους. Καµία από αυτές δεν σχετίζεται µε τη γεωργία, την γεωργική έκταση ή κάθε άλλη µεταβλητή που µπορεί να σχετίζεται µε την ΚΑΠ (µε µία µικρή εξαίρεση), λέει ο Άλάν Μαθιους. Τα ποσά που κατανέµονται στα κράτη καθορίζονται από τον πληθυσµό τους, τον πληθυσµό που κινδυνεύει από φτώχεια ή κοινωνικό αποκλεισµό στις αγροτικές περιοχές, το Ακαθάριστο Εθνικό Εισόδηµα του κράτους και την έκταση ενός περιφερειακού χάσµατος ευηµερίας που µετριέται ως το ποσοστό του πληθυσµού του κράτους µέλους που ζει σε περιφέρειες NUTS3 (Ονοµατολογία Εδαφικών Στατιστικών Μονάδων) µε κατά κεφαλήν ΑΕΠ κάτω από το 75% του µέσου όρου της ΕΕ.
Σύµφωνα µε τον Άλαν Μάθιους, ο προτεινόµενος κανονισµός για το Π∆Π επιβεβαιώνει ότι η προσχώρηση απαιτεί την αναθεώρηση του προϋπολογισµού του ώστε να ληφθούν υπόψη οι απαιτήσεις δαπανών που προκύπτουν από την εν λόγω προσχώρηση στην Ένωση. Επειδή η Ουκρανία και όλες οι άλλες υποψήφιες χώρες θα είναι καθαροί δικαιούχοι από τον προϋπολογισµό της ΕΕ µόλις γίνουν µέλη, αυτό θα ασκήσει έµµεσα πίεση στο συνολικό µέγεθος του Π∆Π. Κατά τον ίδιο, δεν θα υπάρξει άµεσος αντίκτυπος στον προϋπολογισµό της ΚΑΠ στα υπάρχοντα κράτη µέλη.
