Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ενθαρρύνει την τηλεργασία και την επιδότηση των δημόσιων συγκοινωνιών, με στόχο τη μείωση της χρήσης ορυκτών καυσίμων, καθώς οι χώρες προσπαθούν να αντιμετωπίσουν το σοκ στις τιμές της ενέργειας που προκάλεσε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.
Την επόμενη εβδομάδα, η Κομισιόν θα παρουσιάσει στα κράτη-μέλη μια σειρά μέτρων για τη μείωση της ζήτησης, τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και την επιτάχυνση της μετάβασης σε καθαρή ενέργεια, σύμφωνα με έγγραφο που περιήλθε στην κατοχή των Financial Times. Τα μέτρα αποσκοπούν στην παροχή «άμεσης ανακούφισης» από τις υψηλές τιμές ενέργειας.
Οι προτάσεις βασίζονται σε παρεμβάσεις που εφαρμόστηκαν κατά την προηγούμενη ενεργειακή κρίση, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, και εντάσσονται στη συνολική προσπάθεια μείωσης της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και ενίσχυσης της πράσινης ενέργειας.
Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να ενθαρρυνθούν να καθιερώσουν τουλάχιστον μία ημέρα υποχρεωτικής τηλεργασίας όπου είναι εφικτό, σύμφωνα με το προσχέδιο της ανακοίνωσης της Επιτροπής. Παράλληλα, προτείνεται η επιδότηση των δημόσιων συγκοινωνιών και η μείωση του ΦΠΑ σε αντλίες θερμότητας, λέβητες και φωτοβολταϊκά συστήματα.
Οι Βρυξέλλες θα θέσουν επίσης «φιλόδοξους», αλλά ακόμη μη καθορισμένους, στόχους για τον εξηλεκτρισμό, όπως αναφέρεται στο έγγραφο, το οποίο περιλαμβάνει αρκετά κενά και δεν έχει οριστικοποιηθεί.
Για την επίτευξη αυτών των στόχων, η Επιτροπή θα βοηθήσει τα κράτη-μέλη να αναπτύξουν «κοινωνικά σχήματα μίσθωσης» για καθαρές και αποδοτικές τεχνολογίες, όπως αντλίες θερμότητας, ηλεκτρικά αυτοκίνητα και μικρής κλίμακας μπαταρίες.
Αρκετοί αξιωματούχοι υπογράμμισαν ότι τα μέτρα αποτελούν συστάσεις και όχι δεσμευτικές οδηγίες. «Αν βρεθούμε αντιμέτωποι με ελλείψεις ενέργειας, είναι ευθύνη μας να διασφαλίσουμε ότι οι πολίτες γνωρίζουν τι μπορούν να κάνουν για να μειώσουν την κατανάλωση», δήλωσε Ευρωπαίος αξιωματούχος. «Δεν σκοπεύουμε να παρεμβαίνουμε σε επίπεδο μικροδιαχείρισης στην καθημερινή τους ζωή».
Η Επιτροπή είχε εκδώσει παρόμοιες συστάσεις το 2022, καλώντας επιχειρήσεις και καταναλωτές να μειώσουν τη θερμοκρασία θέρμανσης κατά έναν βαθμό.
Οι προτάσεις για μείωση της κατανάλωσης πετρελαίου και φυσικού αερίου εντάσσονται σε ευρύτερο πακέτο για την αντιμετώπιση του αυξημένου κόστους ενέργειας, που περιλαμβάνει τον εξηλεκτρισμό του ενεργειακού συστήματος και ενισχυμένο συντονισμό στις αγορές ορυκτών καυσίμων. Αλλα μέτρα, όπως η αντιμετώπιση ελλείψεων στα καύσιμα αεροπορίας, βρίσκονται ακόμη υπό επεξεργασία.
Η ανακοίνωση, που θα παρουσιαστεί στους ηγέτες των κρατών την επόμενη εβδομάδα, δεν θα έχει δεσμευτικό χαρακτήρα. Ωστόσο, η Επιτροπή σχεδιάζει να καταθέσει δύο προτάσεις για τη μείωση του κόστους.
Σε αυτές περιλαμβάνονται αλλαγές στους κανόνες της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, με στόχο τη μείωση του κόστους μεταφοράς, μέσω αξιολόγησης της αποδοτικότητας των διαχειριστών δικτύου και προτάσεων για τις χρεώσεις στη βαριά βιομηχανία.
Παράλληλα, θα επιδιωχθεί τροποποίηση οδηγίας ώστε η φορολόγηση της ηλεκτρικής ενέργειας να παραμείνει χαμηλότερη από εκείνη των ορυκτών καυσίμων. Μια πιο φιλόδοξη πρόταση είχε αποσυρθεί το 2025, ωστόσο αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η τρέχουσα ενεργειακή κρίση μπορεί να επανεκκινήσει τη συζήτηση.
Στο έγγραφο αναφέρεται επίσης ότι τα κράτη-μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να μηδενίσουν τη φορολόγηση της ηλεκτρικής ενέργειας για ενεργοβόρες βιομηχανίες.
Τέλος, η Επιτροπή θα στηρίξει τα κράτη-μέλη στον σχεδιασμό μηχανισμών πλαφόν στις τιμές και ενίσχυσης εισοδήματος, ενώ θα αξιολογήσει και την εφαρμογή έκτακτων φόρων στα υπερκέρδη σε εθνικό επίπεδο, χωρίς όμως να υιοθετεί —προς το παρόν— ένα ενιαίο ευρωπαϊκό μέτρο.
