Για 25 λεπτά στις 13 Ιουνίου, το Μαρόκο έγραψε ιστορία στο Παγκόσμιο Κύπελλο κατά τη διάρκεια της ισοπαλίας 1-1 με τη Βραζιλία – κανένας από τους παίκτες του στο γήπεδο δεν είχε γεννηθεί στο Μαρόκο.
Το Παγκόσμιο Κύπελλο Ανδρών της FIFA του 2026 έχει μακράν το υψηλότερο ποσοστό παικτών που εκπροσωπούν χώρες στις οποίες δεν γεννήθηκαν – σχεδόν το ένα τέταρτο όλων των συμμετεχόντων παικτών.
Ήδη στο τουρνουά ένας παίκτης σκόραρε εναντίον της χώρας γέννησής του, όταν ο γεννημένος στη Γαλλία Ιμπραήμ Εμπάγιε σκόραρε για τη Σενεγάλη στην ήττα της από τους «Les Bleus» με 3-1 στις 16 Ιουνίου.
Αυτό έρχεται μετά την αμήχανη στιγμή του 2022, όταν ο Ελβετός επιθετικός Μπριλ Έμπολο, γεννημένος στο Καμερούν, έγινε ο πρώτος παίκτης στην 90χρονη και πλέον ιστορία του τουρνουά που σκόραρε εναντίον της χώρας γέννησής του.
Αντί να πηδήξει από θρίαμβο και χαρά, σήκωσε για λίγο τα χέρια του σε μια σχεδόν απολογητική χειρονομία.
«Ήξερα ότι αν σκόραρα δεν θα πανηγύριζα το γκολ, από σεβασμό. Αυτό δεν σήμαινε ότι δεν ήμουν χαρούμενος γι’ αυτό», είπε ο Έμπολο στους δημοσιογράφους εκείνη την εποχή.
Όπως αναφέρει το BBC, στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026, μόνο οκτώ από τις 48 ομάδες δεν έχουν παίκτη που γεννήθηκε στο εξωτερικό, σύμφωνα με τις επίσημες λίστες με τις ενδεκάδες που υποβλήθηκαν στην FIFA.
Το Κατάρ έχει παίκτες από 10 εθνικότητες
Η ομάδα Κουρασάο, που έκανε ντεμπούτο στο Παγκόσμιο Κύπελλο, έχει μόνο έναν παίκτη που γεννήθηκε στο νησί της Καραϊβικής ως μέλος της 26μελούς αποστολής της. Η χώρα αποτελεί μέρος του Βασιλείου της Ολλανδίας και το μεγαλύτερο μέρος της ομάδας της είναι γεννημένοι στην Ολλανδία.
Εν τω μεταξύ, το Κατάρ έχει φέρει παίκτες από 10 εθνικότητες, από Αφρικανούς μέχρι Ευρωπαίους και έναν Νοτιοαμερικανό.
Μια περίπτωση υψηλού προφίλ είναι ο Μάικλ Ολίζε. Γεννημένος και μεγαλωμένος στο Λονδίνο, ο ακραίος επιθετικός της Μπάγερν Μονάχου επέλεξε να εκπροσωπήσει τη Γαλλία, τη χώρα γέννησης της μητέρας του.
Μεταξύ των παικτών που γεννήθηκαν στο εξωτερικό και εκπροσωπούν τις Ηνωμένες Πολιτείες, είναι ο Άντονι Ρόμπινσον, ο οποίος γεννήθηκε στο Μίλτον Κέινς της Αγγλίας, αλλά προκρίθηκε στην ομάδα των ΗΠΑ μέσω του πατέρα του. Ωστόσο, τέτοιες αλλαγές έχουν δημιουργήσει κάποιες οικογενειακές διαιρέσεις.
Τέσσερα αδέλφια σε 4 διαφορετικές ομάδες
Τέσσερα αδέρφια εκπροσωπούν διαφορετικές ομάδες: οι Ντέζιρε και Γκέλα Ντουέ (Γαλλία και Ακτή Ελεφαντοστού), οι Νίκο και Ινάκι Γουίλιαμς (Ισπανία και Γκάνα), οι Χάρι και Τζον Σουτάρ (Αυστραλία και Σκωτία) και οι ετεροθαλείς αδελφοί Ντέρικ Λούκασεν και Μπράιαν Μπρόμπι (Γκάνα και Ολλανδία).
Πριν από το 2026, αυτό είχε συμβεί μόνο δύο φορές – όταν οι ετεροθαλείς αδελφοί Τζερόμ και Κέβιν Πρινς Μπόατενγκ έπαιξαν σε δύο Παγκόσμια Κύπελλα (2010 και 2014) εκπροσωπώντας τη Γερμανία και την Γκάνα. Και στις δύο περιπτώσεις αναμετρήθηκαν στο γήπεδο.
Ο καθηγητής Gijsbert Oonk, Ολλανδός ιστορικός και ειδικός σε μελέτες μετανάστευσης και ταυτότητας στο Πανεπιστήμιο Erasmus στην Ολλανδία, λέει ότι η τάση αυτή αντανακλά έναν κόσμο που αλλάζει.
«Σχεδόν το 4% του παγκόσμιου πληθυσμού ζει σε μια χώρα στην οποία δεν γεννήθηκε. Αυτό είναι ακόμη υψηλότερο στους εργαζόμενους υψηλής ειδίκευσης και στους αθλητές υψηλού επιπέδου», εξηγεί. «Είναι μια αντανάκλαση των μεταναστευτικών προτύπων».
Μια σύντομη ιστορία της αλλαγής σημαιών
Το ποσοστό των παικτών που γεννήθηκαν στο εξωτερικό στις ομάδες του Παγκοσμίου Κυπέλλου έχει αυξηθεί και μειωθεί κατά τη διάρκεια των δεκαετιών, μέχρι πρόσφατα.
Σύμφωνα με έρευνα του Κέντρου Μετανάστευσης, Πολιτικής και Κοινωνίας (COMPAS) του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, το ποσοστό παρέμεινε μεταξύ 2% και 14% μέχρι τα δύο τελευταία τουρνουά, όταν και σημείωσε άνοδο, φτάνοντας το 16,5% στο Κατάρ το 2022.
Το ποσοστό αυξήθηκε σε πάνω από 23% το 2026 – με τον συνολικό αριθμό παικτών που γεννήθηκαν στο εξωτερικό να φτάνει τους 289 από τους 1.248, καθώς ο αριθμός των ομάδων που αγωνίζονται αυξήθηκε από 32 σε 48.
Η FIFA ιδρύθηκε το 1904, αλλά καθιέρωσε επίσημους κανόνες εθνικότητας μόνο τη δεκαετία του 1960. Μέχρι τότε, οι παίκτες μπορούσαν να παίξουν για οποιαδήποτε χώρα επέλεγαν.
Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Λουίς Μόντι. Ο Αργεντινός μέσος εκπροσώπησε τη χώρα του στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1930, όπου οι Νοτιοαμερικανοί τερμάτισαν δεύτεροι. Στη συνέχεια άλλαξε ομάδα και εντάχθηκε στην Ιταλία για το τουρνουά του 1934, κερδίζοντας μαζί της το τρόπαιο.Ο Μόντι παραμένει ο μόνος που έχει αγωνιστεί σε τελικούς Παγκοσμίου Κυπέλλου με δύο διαφορετικές εθνικές ομάδες.
Το 1962, η FIFA εξέδωσε κριτήρια επιλεξιμότητας, υπαγορεύοντας ότι οι παίκτες έπρεπε να έχουν την υπηκοότητα της χώρας για την οποία επιθυμούσαν να αγωνιστούν και δεν μπορούσαν πλέον να εκπροσωπούν περισσότερα από ένα έθνη κατά τη διάρκεια της καριέρας τους.
Εξαιρέσεις έγιναν μόνο για παίκτες των οποίων οι υπηκοότητες άλλαξαν ακούσια, όπως για αθλητές από την πρώην ΕΣΣΔ και τη Γιουγκοσλαβία.
Για παράδειγμα, στα τέλη της δεκαετίας του ’80 και του ’90, περισσότεροι από δώδεκα ποδοσφαιριστές γεννημένοι στο Ηνωμένο Βασίλειο κλήθηκαν να εκπροσωπήσουν τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας από τον προπονητή Τζακ Τσάρλτον. Προκρίθηκαν μέσω Ιρλανδών συγγενών και συνέβαλαν σημαντικά στην επιτυχία της ομάδας.
Περαιτέρω αλλαγές ήρθαν το 2004, όταν η FIFA άρχισε να επιτρέπει στους παίκτες να εκπροσωπούν μια χώρα σε επίπεδο νέων και να μεταπηδούν σε μια άλλη σε επίπεδο ανδρών.
Ωστόσο, όριζε επίσης ότι ένας παίκτης θα έπρεπε να έχει «σαφή σύνδεση» με μια χώρα – είτε τουλάχιστον ένας γονέας ή παππούς που γεννήθηκε στη χώρα, είτε να έχει διαμείνει στη χώρα για τουλάχιστον δύο χρόνια.
Έκτοτε, η απαίτηση διαμονής έχει αυξηθεί στα πέντε χρόνια, ενώ οι παίκτες επιτρέπεται πλέον να αλλάξουν εθνικότητα εάν έχουν παίξει τρεις ή λιγότερους διεθνείς αγώνες πριν από την ηλικία των 21 ετών για την ομάδα από την οποία αλλάζουν.
