Ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται ότι έχει βρει τον τρόπο να χαλάει τις συμμαχίες των ΗΠΑ. Μετά την κρίση ενότητας που έχει ήδη προκαλέσει στο ΝΑΤΟ, μετά τον πόλεμο στο Ιράν στο στόχαστρό του μπαίνουν μία μία οι ευρωπαϊκές χώρες. Οι τελευταίες στη σειρά είναι -ούτως ή άλλως- η Ισπανία του Πέδρο Σάντσεθ, αλλά και η Ιταλία και η Γερμανία.
Το αμάρτημα όλων, η άρνησή του να στείλουν δυνάμεις για να βοηθήσουν τις ΗΠΑ να ανοίξουν με στρατιωτικά μέσα τα Στενά του Ορμούζ. Αλλά και η κριτική για τον αδιέξοδο πόλεμο με το Ιράν, που αποφάσισε να ξεκινήσει χωρίς να ενημερώσει τους συμμάχους. Τους οποίους έχει πολλαπλά προσβάλει και επιτιμήσει.
Επιπλέον, φαίνεται να ξεχνά ότι τα Στενά του Ορμούζ, που βρίσκονται σε στρατηγικό σημείο, ήταν ανοιχτά στη ναυσιπλοΐα πριν από τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν.
Οι «απαίσιες» Ιταλία και Ισπανία
Το βράδυ της Πέμπτης, και αφού είχε ήδη απειλήσει τη Γερμανία με απόσυρση στρατευμάτων από τις ΝΑΤΟϊκές βάσεις, ήταν η σειρά της Ιταλίας και της Ισπανίας.
Για τη Γερμανία, αφορμή ήταν η δήλωση του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς, ότι το Ιράν «ταπεινώνει» τις ΗΠΑ. Αλλά και η διαπίστωσή του ότι η Ουάσιγκτον δεν φαίνεται να έχει συγκεκριμένη στρατηγική για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Ερωτηθείς από δημοσιογράφο, αν θα σκεφτόταν να αποσύρει τα αμερικανικά στρατεύματα από την Ιταλία και την Ισπανία, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε: «Πιθανώς… Κοιτάξτε, γιατί να μην το κάνω; Η Ιταλία δεν μας έχει βοηθήσει καθόλου και η Ισπανία ήταν απαίσια, απολύτως απαίσια».
REUTERS/Alexander Drago
Ισπανία: «Δεν θα πάρουμε μαθήματα από τις ΗΠΑ»
Η υπουργός Άμυνας της Ισπανίας, Μαργαρίτα Ρόμπλες, ήταν αυτή που απάντησε στις απειλές Τραμπ. Είπε ότι, «με σεβασμό αλλά και σταθερά», «αυτά τα μηνύματα [σ.σ. από τον Αμερικανό πρόεδρο] δεν είναι πλέον απαραίτητα». «Δεν θα πάρουμε μαθήματα και είμαστε απόλυτα ήρεμοι επειδή είμαστε μία από τις χώρες που συμμορφώνονται πλήρως» με το ΝΑΤΟ, είπε.
Και πρόσθεσε ότι η ισπανική κυβέρνηση «είναι πολύ σταθερή, ξέρει τι κάνει. Είναι αφοσιωμένη στην ειρήνη, στον σεβασμό του διεθνούς δικαίου, στην Ατλαντική Συμμαχία και στις ειρηνευτικές αποστολές σε όλο τον κόσμο». Επίσης, σημείωσε ότι δεν μπορεί να ζητηθεί από την Ισπανία να βοηθήσει σε έναν παράνομο πόλεμο που δεν έχει διεθνή υποστήριξη. «Η Ισπανία είναι μια σοβαρή χώρα αφοσιωμένη στις υποχρεώσεις της στο πλαίσιο της Ατλαντικής Συμμαχίας, σταθερά αφοσιωμένη στην παγκόσμια ειρήνη και ως εκ τούτου δεν θα δεχτούμε μαθήματα από κανέναν», κατέληξε.
REUTERS/Yiannis Kourtoglou
Βέβαια, η «κόντρα» του Ντόναλντ Τραμπ με την Ισπανία δεν είναι νέα. Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσες έχει μιλήσει κατά του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν από την αρχή. Ξεκίνησε από την άρνηση της Μαδρίτης να συμμορφωθεί με την απαίτησή του Αμερικανού προέδρου οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ να δαπανούν το 5% του ΑΕΠ τους στην άμυνα. Επίσης, η Ισπανία ήταν η πρώτη που απαγόρευσε στις ΗΠΑ να χρησιμοποιούν βάσεις στο έδαφός της για επιθετικές ενέργειες στο Ιράν.
Έτσι, μόλις την περασμένη εβδομάδα, διέρρευσαν πληροφορίες από το Πεντάγωνο των ΗΠΑ ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να τιμωρήσει τους «δύσκολους» συμμάχους του ΝΑΤΟ. Ειδικά για την Ισπανία, το σχέδιο είναι να τη «διώξει» από τη Συμμαχία. Πράγμα που, πάντως, δεν προβλέπεται στη συνθήκη του ΝΑΤΟ. Και ιστορικά, οι χώρες που επέλεγαν να φύγουν –προσωρινά- το έκαναν αυτοβούλως.
Ο Πέδρο Σάντσες δήλωσε ότι η Ισπανία εργάστηκε «με επίσημα έγγραφα και δηλώσεις. Η θέση της ισπανικής κυβέρνησης είναι σαφής: απόλυτη συνεργασία με τους συμμάχους, αλλά πάντα εντός του πλαισίου του διεθνούς δικαίου». Και σημείωσε ότι ο «παράνομος πόλεμος» του Τραμπ έδειξε «την αποτυχία της ωμής βίας».
Η διάσταση με τη Ρώμη
Η Ιταλία και η πρωθυπουργός της Τζόρτζια Μελόνι μέχρι πολύ πρόσφατα έπαιζαν τον ρόλο του εξισορροπιστή στις σχέσεις ΗΠΑ-ΕΕ. Το γεγονός ότι ιδεολογικά η Μελόνι κινείται στο ίδιο πλαίσιο με τον Ντόναλντ Τραμπ την είχε καταστήσει ένα από τα αγαπημένα του πρόσωπα στην Ευρώπη.
Τα πράγματα άλλαξαν όταν η Ρώμη αρνήθηκε τη χρήση αεροπορικής βάσης στη Σικελία σε αμερικανικά αεροπλάνα που μετέφεραν όπλα για το Ιράν. Και κορυφώθηκε μετά τη διένεξη του Ντόναλντ Τραμπ με τον Πάπα Λέοντα ΙΔ’ που επέκρινε τον πόλεμο.
REUTERS/Evelyn Hockstein/File Photo
Ο Τραμπ κατηγόρησε τη Μελόνι για έλλειψη θάρρους αναφορικά με το Ορμούζ. Και, σε μια από τις συνηθισμένες εκρήξεις οργής και απειλών, έγραψε στο Truth Social: «Η Ιταλία δεν ήταν εκεί για εμάς, δεν θα είμαστε εκεί για αυτούς! Πρόεδρος ΝΤΟΝΑΛΝΤ ΤΖ. ΤΡΑΜΠ».
Μετά τις απειλές για απόσυρση αμερικανικών στρατευμάτων από την Ιταλία, ο υπουργός Άμυνας Γκουίντο Κροσέτο, δήλωσε ότι δεν κατανοεί τα κίνητρα του Τραμπ. Και απέρριψε τις κατηγορίες ότι η Ρώμη δεν βοήθησε τις ΗΠΑ, ειδικά σε σχέση με την ασφάλεια στη θάλασσα.
«Όπως είναι σαφές σε όλους, αυτό δεν συνέβη ποτέ», δήλωσε στο ιταλικό πρακτορείο ειδήσεων Ansa. «Έχουμε επίσης δηλώσει διαθέσιμοι σε μια αποστολή προστασίας της ναυτιλίας. Αυτό εκτιμήθηκε ιδιαίτερα από τον αμερικανικό στρατό», είπε.
Όσον αφορά το επιχείρημα Τραμπ ότι οι ΗΠΑ θέλουν να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ, παρόλο που δεν τα έχουν ανάγκη, όπως οι Ευρωπαίοι, σχολίασε: «Το απίστευτο είναι ότι [σ.σ. οι ΗΠΑ] έχουν χρησιμοποιήσει τα Στενά του Ορμούζ, ενώ εμείς όχι».
Οι αμερικανικές δυνάμεις σε Ιταλία και Ισπανία
Οι αμερικανικές δυνάμεις στις δύο αυτές χώρες είναι αρκετά μεγάλες.
Περίπου 13.000 στρατιωτικοί των ΗΠΑ βρίσκονται σε επτά ναυτικές βάσεις στην Ιταλία. Ο αμερικανικός ναυτικός αεροσταθμός στη Σιγκονέλα της Σικελίας βρίσκεται στο επίκεντρο της προσοχής από την έναρξη της σύγκρουσης στο Ιράν.
Η Ιταλία αρνήθηκε να επιτρέψει σε αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη με προορισμό τη Μέση Ανατολή να διέλθουν από τη Σιγκονέλα στα τέλη Μαρτίου. Σύμφωνα με τις συνθήκες που συνάφθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1950, οι βάσεις του ναυτικού μπορούν να χρησιμοποιηθούν για σκοπούς υλικοτεχνικής υποστήριξης και εκπαίδευσης, αλλά όχι ως κόμβοι διέλευσης για αεροσκάφη που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά όπλων για πόλεμο, εκτός εάν σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.
Στην Ισπανία, η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ επικεντρώνεται σε δύο εγκαταστάσεις κοινής χρήσης. Στον ναυτικό σταθμό Ρότα και την αεροπορική βάση Μορόν, και οι δύο στην Ανδαλουσία. Οι βάσεις αυτές βρίσκονται υπό ισπανική κυριαρχία και διοικούνται από Ισπανούς αξιωματικούς, αλλά λαμβάνουν σημαντική αμερικανική χρηματοδότηση.
Η Ρότα είναι ένας βασικός κόμβος για τον έκτο στόλο του αμερικανικού ναυτικού. Η βάση Μορόν είναι στρατηγικός σταθμός για την αμερικανική αεροπορία και το σώμα πεζοναυτών για επιχειρήσεις σε όλη την Ευρώπη και την Αφρική. Και οι δύο θεωρούνται βασικά στοιχεία της προβολής ισχύος των ΗΠΑ στη Μεσόγειο και τον Ατλαντικό.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της αμερικανικής άμυνας, λίγο πάνω από 3.800 εν ενεργεία στρατιωτικοί των ΗΠΑ βρίσκονταν στην Ισπανία στα τέλη του 2025. Ωστόσο, μετά την άρνηση της ισπανικής κυβέρνησης να επιτρέψει τη χρήση των βάσεων έχουν ήδη μετεγκατασταθεί αλλού πολλά αμερικανικά αεροσκάφη.
