Αλλαγή καλλιέργειας λόγω υψηλού κόστους εισροών, έλλειψη ρευστότητας ή ακόµη και εγκατάλειψη συνολικά δραστηριότητας αποτελούν ένα µοτίβο που σε συνδυασµό µε τις αλλαγές στον µηχανισµό επιδοτήσεων (monitoring, έλεγχοι στο 100% κ.λπ.) έχουν µειώσει δραστικά την επιλεξιµότητα. Από και πέρα µένει να φανεί ποια µπορεί να είναι η επίδραση που θα έχει η µείωση των εκτάσεων στη διαπραγµατευτική θέση της χώρας µας για τα κονδύλια της ειδικής ενίσχυσης µετά το 2027, αν και οι έχοντες γνώση των πραγµάτων αναφέρουν πως τα χρήµατα αυτά είναι εξασφαλισµένα «βρέξει-χιονίσει» και είναι στο χέρι µας να τα απορροφάµε.
Στην τρέχουσα περίοδο δεν αλλάζει το ποσό της ειδικής ενίσχυσης
Σηµειώνεται πως ο Κανονισµός δεν µπορεί να αλλάξει την τρέχουσα περίοδο, κάτι που σηµαίνει πως σε αντίθεση µε τις συνδεδεµένες, ακόµη και αν τα πραγµατικά στρέµµατα είναι λιγότερα από τα «αναφοράς» (2,5 εκατ. στρέµµατα), το ποσό δεν αυξάνεται και µένει κολληµένο στα 73,6 ευρώ.
Αντίθετα, ο νέος µηχανισµός που θα ισχύσει µετά το 2027 προβλέπει να διατηρήσει µεν η Ελλάδα ως στρέµµατα αναφοράς τα 2.500.000 και το ποσό στα 73,3 ευρώ το στρέµµα, ωστόσο αν πέφτει η έκταση, όπως έγινε την περίοδο 2023-2025, να µπορεί να αυξάνει την επιδότηση ποσοστιαία. Για παράδειγµα το 2023 και το 2024 δηλώθηκαν περίπου 2,2 εκατ. στρέµµα. Αν ίσχυε ο µηχανισµός αυτός, η προσαύξηση θα ήταν ίση µε 13,6%. Μέγιστη προσαύξηση τέθηκε το 25%.
Αυτό έγινε σαφές και κατά τη διάρκεια της συζήτησης στη Βουλή στα πλαίσια της ∆ιακοµµατικής Επιτροπής για τον πρωτογενή τοµέα, µε ανθρώπους της µόνιµης ελληνικής αντιπροσωπείας στην ΕΕ να απαντάνε σε σχετικά ερωτήµατα, πως πράγµατι τα χρήµατα θα συνεχίσουν να γυρνάνε πίσω, και το πριµ δεν θα αυξάνεται. Αντίθετα, παρέπεµψαν στο νέο µηχανισµό ειδικής ενίσχυσης βάµβακος στα πλαίσια της ερχόµενης ΚΑΠ, όπου προβλέπει προσαύξηση έως και 25% στο πριµ, δηλαδή στα 91,6 ευρώ το στρέµµα, αν η πραγµατική έκταση είναι µικρότερη από την αναφοράς.
Αναλυτικά ο Κανονισµός που θα ισχύσει µετά το 2027 αναφέρει:
1) Η Βουλγαρία, η Ελλάδα, η Ισπανία και η Πορτογαλία χορηγούν ειδική ενίσχυση ανά καλλιέργεια για το βαµβάκι στους γεωργούς που παράγουν βαµβάκι εµπίπτον στον κωδικό ΣΟ 5201 00. Τα εν λόγω κράτη µέλη θεσπίζουν ειδικές απαιτήσεις για τη διασφάλιση ελάχιστου επιπέδου παραγωγικής αποδοτικότητας και ποιότητας του προϊόντος.
2) Τα κράτη µέλη που αναφέρονται στην παράγραφο 1 διασφαλίζουν ότι η επιδοτούµενη παραγωγή βαµβακιού δεν επιβαρύνει υπέρµετρα τους φυσικούς πόρους, όπως το νερό και το έδαφος. Προς το σκοπό αυτό, ή για άλλους περιβαλλοντικούς ή κοινωνικοοικονοµικούς λόγους, τα εν λόγω κράτη µέλη δύνανται να χορηγούν την ενίσχυση µόνο για συγκεκριµένες ποικιλίες βαµβακιού, σε συγκεκριµένες περιοχές ή για συγκεκριµένους τύπους γεωργικής εκµετάλλευσης, ή να θεσπίζουν απαιτήσεις που αφορούν αγρονοµικές πρακτικές.
3) Η ειδική ενίσχυση ανά καλλιέργεια για το βαµβάκι χορηγείται ανά εκτάριο επιλέξιµης έκτασης βαµβακιού.
4) Καθορίζονται οι ακόλουθες εθνικές βάσεις επιφάνειας:
(α) Βουλγαρία: 3.342 εκτάρια·
(β) Ελλάδα: 250.000 εκτάρια·
(γ) Ισπανία: 48.000 εκτάρια·
(δ) Πορτογαλία: 360 εκτάρια.
5) Καθορίζονται οι ακόλουθες σταθερές αποδόσεις για την περίοδο αναφοράς:
(α) Βουλγαρία: 1,2 τόνοι/εκτάριο·
(β) Ελλάδα: 3,2 τόνοι/εκτάριο·
(γ) Ισπανία: 3,5 τόνοι/εκτάριο·
(δ) Πορτογαλία: 2,2 τόνοι/εκτάριο.
6) Το ποσό της ειδικής ενίσχυσης ανά εκτάριο επιλέξιµης έκτασης υπολογίζεται µε τον πολλαπλασιασµό των αποδόσεων της παραγράφου 2 µε τα ακόλουθα ποσά αναφοράς:
(α) Βουλγαρία: 636,13 ευρώ·
(β) Ελλάδα: 229,37 ευρώ·
(γ) Ισπανία: 354,73 ευρώ·
(δ) Πορτογαλία: 223,32 ευρώ.
7) Εάν η επιλέξιµη έκταση βαµβακιού σε ένα δεδοµένο κράτος µέλος σε ένα δεδοµένο έτος δεν υπερβαίνει την εθνική βάση επιφάνειας που καθορίζεται στην παράγραφο 1, τότε το ποσό ανά εκτάριο που αναφέρεται στην παράγραφο 3 µπορεί να αυξηθεί είτε µε έναν συντελεστή που προκύπτει από τη διαίρεση της εθνικής βάσης επιφάνειας µε την πραγµατική επιλέξιµη έκταση είτε κατά 25%, όποιο είναι µικρότερο.
8) Εάν η επιλέξιµη έκταση υπερβαίνει την εθνική βάση επιφάνειας, το ποσό ανά εκτάριο µειώνεται αναλογικά προς την υπέρβαση.
9) Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, ως «εγκεκριµένη διεπαγγελµατική οργάνωση» νοείται νοµική οντότητα που αποτελείται και έχει ιδρυθεί από βαµβακοπαραγωγούς και τουλάχιστον έναν εκκοκκιστή. Οι οργανώσεις αυτές διασφαλίζουν αποδοτική και διαρκή δράση µε στόχο τη συγκέντρωση της προσφοράς και την προσαρµογή της παραγωγής στις απαιτήσεις της αγοράς.
