Ενώ το Ιράν τόνισε στις 5 Αυγούστου ότι έχει καταλήξει σε συμφωνία με το Ομάν όσον αφορά τη διέλευση των στενών του Ορμούζ, σύμφωνα με το ισραηλινό δίκτυο Channel 13, το Τελ Αβίβι προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο να συνεχίσει τον πόλεμο κατά του Ιράν χωρίς άμεση στρατιωτική συμμετοχή των ΗΠΑ. Αν και η πληροφορία αυτή δεν έχει επιβεβαιωθεί από άλλα ΜΜΕ, πιθανώς μπορεί να γκρεμίσει ότι χτίζει η διπλωματία.
Η εξέλιξη ενισχύει ένα μοτίβο, στο οποίο ακόμα και στην αμερικανική εξωτερική πολιτική στη Μέση Ανατολή, άλλος «έχει το μαχαίρι και το πεπόνι».
Σύμφωνα με το αμερικανικό περιοδικό The American Conservative, οι προσπάθειες του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να διαμορφώσει μια καλύτερη Μέση Ανατολή υπονομεύονται από το Ισραήλ.
«Αν δεν υπήρχε η εξουσία βέτο που ασκεί το Ισραήλ επί της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής στη Μέση Ανατολή, η κυβέρνηση Τραμπ ίσως να είχε εξασφαλίσει την ειρήνη στη Γάζα, να είχε σταθεροποιήσει τις σχέσεις με το Ιράν και να είχε συνάψει μια συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία για την ανάπτυξη πυρηνικού προγράμματος στο βασίλειο» σημειώνει ο δρ. Άντριου Ντέι στο περιοδικό.
Βάζοντας στο μικροσκόπιο τέσσερα περιστατικά, ο Αμερικανός πολιτικός επιστήμονας βλέπει ότι υπάρχει πλέον μια τάση εις βάρος των ΗΠΑ και της ειρήνης.
Αφοπλισμός Χαμάς
Πρόσφατα, στη Γάζα, ο Τραμπ ανακοίνωσε μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ότι το Συμβούλιο είχε επιτύχει «μια ιστορική συμφωνία για τον πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς και όλων των άλλων ένοπλων ομάδων στη Γάζα». Πρόσθεσε επίσης: «Μόλις ολοκληρωθεί ο αφοπλισμός, οι ισραηλινές δυνάμεις θα αποσυρθούν».
Ωστόσο, τη Δευτέρα 3 Αυγούστου, το ίδιο το Συμβούλιο Ειρήνης (Board of Peace), που δημιούργησε ο Τραμπ για να φέρει την ειρήνη στον παλαιστινιακό θύλακα, τον διέψευσε. Σε αντίθεση με ανακριβείς αναφορές, ο ισραηλινός στρατός θα αποσύρει τις δυνάμεις του μόνο αφού η Χαμάς παραδώσει όλα τα όπλα της.
Οι Times of Israel αναφέρουν πως «το υποστηριζόμενο από τις ΗΠΑ Συμβούλιο Ειρήνης φάνηκε να αλλάζει τους όρους για την αποχώρηση των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων (IDF) από τη Γάζα, αφού κορυφαίοι αξιωματούχοι του συναντήθηκαν με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου στην Ιερουσαλήμ τη Δευτέρα, λίγο πριν αναφερθεί νέα ισραηλινή αεροπορική επιδρομή στον θύλακα».
Στην πράξη, πάντως, οι όροι που είχε παρουσιάσει αρχικά ο Τραμπ δεν φαίνεται να εφαρμόζονται με αυτόν τον τρόπο, ενώ οι ισραηλινές επιχειρήσεις στη Γάζα συνεχίζονται.
Πυρηνικό πρόγραμμα Σαουδικής Αραβίας 2026
Η δεύτερη περίπτωση είναι η ανακοίνωση από τον Τραμπ στα τέλη Ιουλίου της συμφωνίας για την ανάπτυξη ενός σαουδαραβικού πολιτικού πυρηνικού προγράμματος. Ωστόσο, ο Ντέι θεωρεί ότι η αμερικανο-σαουδαραβική πυρηνική συμφωνία κατέρρευσε λόγω της de facto εξουσίας βέτο του Ισραήλ επί της πολιτικής του Τραμπ για τη Μέση Ανατολή.
Η θέση του αυτή εδράζεται στο γεγονός ότι την επόμενη μέρα της ανακοίνωσης ο Τραμπ έθεσε μια προϋπόθεση της συμφωνίας, την οποία δεν θα δεχόταν ποτέ το Ριάντ: Ο Τραμπ διευκρίνισε μέσω του Truth Social ότι η συμφωνία «τελεί απολύτως υπό την προϋπόθεση ότι η Σαουδική Αραβία θα ενταχθεί στις ιδιαίτερα αξιόλογες και επιτυχημένες Συμφωνίες του Αβραάμ».
Ο νέος όρος, όπως φαίνεται, σχεδιάστηκε για να ακυρώσει μια συμφωνία στην οποία αντιτασσότανε το Ισραήλ, κατά τον αρθογράφο «Οι πιθανότητες να ενταχθεί το Ριάντ στις Συμφωνίες του Αβραάμ στο προσεχές μέλλον -συμφωνίες που εξομαλύνουν τις σχέσεις μεταξύ μουσουλμανικών κρατών και του Ισραήλ- είναι […] μηδαμινές».
Πυρηνικό πρόγραμμα 2025
Στην περίπτωση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, ο Ντέι θυμίζει ότι το 2025 η κυβέρνηση Τραμπ βρισκόταν πολύ κοντά σε συμφωνία. Πράγματι, δηλώσεις αξιωματούχων του Λευκού Οίκου έδειχναν ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε να συνεχίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου για ειρηνικούς πυρηνικούς σκοπούς.
Όμως, την άνοιξη του 2025 κάτι άλλαξε και η κυβέρνηση Τραμπ υιοθέτησε τη σκληρή θέση ότι το Ιράν έπρεπε να δεσμευθεί σε μηδενικό εμπλουτισμό ουρανίου. Για την Τεχεράνη αυτό ήταν εξαρχής απαράδεκτο, όπως είχε επανειλημμένα δηλώσει η Ισλαμική Δημοκρατία.
Όπως είχε αναφέρει στο The American Conservative ο Τζο Κεντ κυβερνητικός αξιωματούχος που παραιτήθηκε τον Μάρτιο του 2026, το Ισραήλ και οι Αμερικανοί υποστηρικτές του προώθησαν την απαίτηση για μηδενικό εμπλουτισμό προκειμένου «να τινάξουν τη συμφωνία στον αέρα» και να οδηγήσουν τον Τραμπ στον δρόμο ενός πολέμου με στόχο την αλλαγή καθεστώτος.
F-35 στην Τουρκία;
Όσον αφορά το ενδεχόμενος πώλησης F-35 στην Τουρκία που εξετάζει ο Ντόναλντ Τραμπ, ο πολιτικός επιστήμονας μάλιστα εκτιμά ότι θα υπάρχει και εκεί «ισραηλινού βέτο».
Λίγες εβδομάδες μετά τις δηλώσεις του Τραμπ, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανέφερε ότι η Τουρκία δεν έχει εκπληρώσει τις «προϋποθέσεις» για να αποκτήσει το αεροσκάφος. Αν και το βασικό πρόβλημα είναι ότι η Τουρκία διαθέτει το ρωσικό ανταεροπορικό S-400, ωστόσο για τον Ντέι, ακόμη κι αν η Άγκυρα το εγκατέλειπε, θα παρέμενε ένα σημαντικό εμπόδιο ανάμεσα στην Τουρκία και τα F-35. «Το Ισραήλ φέρεται να έχει ασκήσει πιέσεις στον Τραμπ να μην παραχωρήσει τα αεροσκάφη στην Τουρκία, καθώς ανησυχεί ότι μια τέτοια πώληση θα μπορούσε να αποδυναμώσει το ποιοτικό στρατιωτικό πλεονέκτημα του Ισραήλ», αναφέρει το Fox News. Βέβαια, να σημειωθεί ότι μια τέτοια εξέλιξη συμπίπτει με τα συμφέροντα της Ελλάδας.
Κλείνοντας ο Ντέι υπενθυμίζει τον απαράδεκτο νόμο του Naval Vessel Transfer 2008, που υποχρεώνει τον πρόεδρο των ΗΠΑ να παρακολουθεί και να διασφαλίζει την ικανότητα του Ισραήλ να νικά «κάθε αξιόπιστη συμβατική στρατιωτική απειλή από οποιοδήποτε μεμονωμένο κράτος ή πιθανό συνασπισμό κρατών ή από μη κρατικούς δρώντες».
Για τον ίδιο, πρόκειται για μια παράδοξη πολιτική γιατί ενώ ο πολιτικός ρεαλισμός διδάσκει πως πρέπει να επιδιώκεται η ισορροπία δυνάμεων σε άλλες περιοχές του κόσμου, ο συγκεκριμένος νόμος υποχρεώνει τον πρόεδρο να κάνει το αντίθετο: να εγγυάται την ισραηλινή ηγεμονία στη Μέση Ανατολή.
Η ανεξαρτησία της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής αντιμετωπίζει προβλήματα τα οποίο όπως λέει χαρακτηριστικά ο Ντέι «ο ιδιαίτερος φίλος μας στους Αγίους Τόπους θα κινήσει γη και ουρανό για να ασκήσει βέτο στις προσπάθειές μας να τα επιλύσουμε».
*Στην κύρια φωτογραφία: Ο Ντόναλντ Τραμπ μιλάει στο βήμα της Κνεσέτ (Στιγμιότυπο από βίντεο του NBC News)
