Φόρτωση Text-to-Speech…
Ως τροχιοδεικτικά πυρά για την επιδείνωση που μπορεί να προκύψει το επόμενο χρονικό διάστημα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις ερμηνεύονται οι πρόσφατες διαρροές για νομοσχέδιο της τουρκικής κυβέρνησης που θα κληθεί να εγκρίνει η Εθνοσυνέλευση, το οποίο θα εντάσσει στην εσωτερική έννομη τάξη την αμφισβήτηση των δικαιωμάτων της Ελλάδας στο Αιγαίο Πέλαγος και στην Ανατολική Μεσόγειο. Η αμφισβήτηση αυτή θα γίνεται με μοχλό πάγιες τουρκικές αντιλήψεις, όπως, για παράδειγμα, ότι στο Αιγαίο, ανατολικώς του 25ου μεσημβρινού, διάφορες δικαιοδοσίες ανήκουν στην Αγκυρα, από την έρευνα και τη διάσωση μέχρι την έκδοση αδειών ερευνών για εργασίες στα διεθνή ύδατα, ή ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο τελεί εν ισχύι και είναι νόμιμο με βάση το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.
Σύμφωνα με όσα ανέφεραν αξιόπιστες τουρκικές πηγές στην «Κ», οι χάρτες και οι λεπτομέρειες του νομοσχεδίου που καταρτίζεται δεν έχουν οριστικοποιηθεί ακόμη, ενώ προσθέτουν ότι επειδή η Τουρκία δεν έχει κυρώσει τη Σύμβαση για το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, κάνει διαβουλεύσεις για να εντάξει στο εθνικό δίκαιό της κάποια νομική ορολογία. Αξίζει να σημειωθεί, πάντως, ότι η Βουλή των Ελλήνων κύρωσε τη Σύμβαση για το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας τον Μάιο του 1995 και μία εβδομάδα αργότερα η τουρκική Εθνοσυνέλευση εξουσιοδότησε διά βοής την τουρκική κυβέρνηση να θεωρήσει ως αιτία πολέμου (casus belli) πιθανή απόφαση για επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια.
Εκτοτε, αυτή η διαφορά στην ερμηνεία του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας αποτελεί από τις βασικότερες ελληνοτουρκικές διαφορές, ως εκ τούτου έχει ενδιαφέρον με ποιον ακριβώς τρόπο θα ενσωματώσει στην εσωτερική νομοθεσία της η Τουρκία ρήτρες που –μεταξύ άλλων– δίνουν πλήρη επήρεια θαλασσίων ζωνών στα κατοικημένα νησιά, κάτι που κινείται σε πλήρη αντίθεση προς την άποψη της Αγκυρας ότι τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου βρίσκονται επί τουρκικής υφαλοκρηπίδας.
Το ρίσκο της έντασης
Αλλες τουρκικές πηγές, πάντως, όπως αυτές αποτυπώθηκαν να μιλούν σε ξένα πρακτορεία ειδήσεων, άφηναν να εννοηθεί ότι το βήμα της Αγκυρας θα μπορούσε να προκαλέσει ένταση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας στο Αιγαίο. Εκτιμήσεις αναλυτών με τους οποίους η «Κ» συνομίλησε τονίζουν ότι στόχος της Τουρκίας δεν είναι η ένταση, αλλά να προχωρήσει βήμα βήμα ώστε να «καθορίσει τους δικούς της όρους» σε ό,τι αφορά τις θέσεις και τις απόψεις της για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο και, βεβαίως, το Δίκαιο της Θάλασσας.
Αυτό το πνεύμα απηχούσε και η διαρροή προς την εφημερίδα Μilliyet, η οποία, με πρωτοσέλιδο δημοσίευμά της την Παρασκευή, ανέφερε ότι η Αγκυρα εργάζεται «επί ενός νέου νομοσχεδίου, που θα ρυθμίσει από αρχής μέχρι τέλους τις θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας της. Αυτό το βήμα, που στοχεύει στην ενίσχυση των νομικών θέσεων, αφορά στενά και τις ισορροπίες στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο».
Οι λόγοι που υπαγορεύουν αυτή την κίνηση είναι κατ’ αρχάς γεωπολιτικοί. Η Αγκυρα θεωρεί ότι έχει χάσει σημαντικό έδαφος. Η Ελλάδα τα τελευταία δύο χρόνια προχώρησε στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό (ΘΧΣ), την ανακήρυξη θαλάσσιων πάρκων, ενώ τους τελευταίους μήνες της πολεμικής έντασης στο Ιράν και τον Περσικό Κόλπο, κατόρθωσε να αξιοποιήσει την αναδιάταξη δυνάμεων σε επίπεδο ΝΑΤΟ για την προστασία της Νοτιοανατολικής Πτέρυγας, προκειμένου να αναδείξει ότι η παρουσία των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων στα νησιά, εν προκειμένω στη Λήμνο και στην Κάρπαθο, ενισχύει τη Συμμαχία και δεν στρέφεται εναντίον κάποιου κράτους-μέλους. Η ευθυγράμμιση της Αθήνας με τις νατοϊκές επιχειρησιακές γραμμές το προηγούμενο χρονικό διάστημα δεν άφησε ιδιαίτερο περιθώριο αντιδράσεων στην Αγκυρα εντός της Συμμαχίας.
Τα «ήρεμα νερά» στο Αιγαίο διαταράσσει και η πολύ στενή συνεργασία Ελλάδας και Ισραήλ, που αποτελεί για την Τουρκία στρατηγικό αντίπαλο στην περιοχή της Συρίας αλλά και της Ανατολικής Μεσογείου. Την τουρκική καχυποψία έχει ενισχύσει και η παράλληλη συνεργασία Γαλλίας και Κυπριακής Δημοκρατίας στον τομέα της άμυνας, καθώς φαίνεται ότι στο νησί θα σταθμεύουν για μεγάλο χρονικό διάστημα κάθε χρόνο γαλλικές μονάδες ειδικών δυνάμεων και άλλα στρατιωτικά στοιχεία. Γι’ αυτό, άλλωστε, και από την Αγκυρα έχει υπογραμμιστεί με τρόπο εμφατικό η ανάγκη αποχώρησης των δυνάμεων που αναπτύχθηκαν στο νησί εκτάκτως (λόγω Ιράν) μετά τη λήξη της κρίσης. Οι Τούρκοι, βεβαίως, εννοούν σε αυτήν την περίπτωση κυρίως τα ελληνικά F-16.
Στην Τουρκία θεωρούν ότι γίνονται κινήσεις και στο εσωτερικό της Ελλάδας, που «δηλητηριάζουν», όπως σημειώνουν, τις προσπάθειες συνεννόησης και εποικοδομητικής συνεργασίας των δύο χωρών. Ως παράδειγμα αναδεικνύουν την πρόσφατη «εξαιρετικά επείγουσα οδηγία» που έστειλε το υπουργείο Παιδείας, με την υπογραφή της υπουργού Σοφίας Ζαχαράκη και αριθμό πρωτοκόλλου 53888/Θ2, προς όλα τα σχολεία με ημερομηνία της 5ης Μαΐου, όπου ζήτησε από όλες τις σχολικές μονάδες «στις 8 Μαΐου να αφιερώσουν δύο διδακτικές ώρες σε εκπαιδευτικές εκδηλώσεις και δραστηριότητες σχετικά με τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, της Μικράς Ασίας και της Ανατολικής Θράκης».
