Στην εορταστική εκδήλωση, την Τετάρτη 6 Μάιου – που συγκέντρωσε εκπροσώπους από όλο το πολιτικό φάσμα, προεξέχοντος του πρώην πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή, της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, συνεταιριστές, οινοποιούς, επιστημονικούς τοπικούς φορείς κλπ – τα μηνύματα που εξέπεμψαν άπαντες ήταν η σημασία της συνεργασίας στον πρωτογενή τομέα μέσα από τα συλλογικά σχήματα αλλά και το έλλειμα «πυξίδας» συγκροτημένης αγροτικής πολιτικής.
Ο οικοδεσπότης της γιορτής, ο αειθαλής επί μία 36ετία πρόεδρος της τριτοβάθμιας οργάνωσης Χρήστος Μάρκου, παρουσίασε ένα τρίπτυχο ζητημάτων που ταλανίζουν τον αμπελοοινικό τομέα ήτοι:
– η δομή της ΚΑΠ τρέχουσας και επόμενης, που δεν απαντά στα οικονομικής φύσης αιτήματα του κλάδου,
– το σύστημα εμπορίας-παραγωγής αγροτικών προϊόντων στην ΕΕ που δεν εγγυάται αγροδιατροφική επάρκεια,
– το παραγωγικό μοντέλο, όπου οι οικογενειακής μορφής εκμεταλλεύσεις βγαίνουν πλέον εκτός ανταγωνισμού.
«Αγρότης χωρίς εισόδημα, σημαίνει χώρα εξαρτημένη από προϊόντα», είπε ο πρόεδρος της ΚΕΟΣΟΕ, τονίζοντας πως η χώρα θα πρέπει να αναζητήσει λύσεις μέσα από τα επιτυχημένα παραδείγματα άλλων χωρών, την πύκνωση των συνεργατικών σχημάτων αλλά και το εθνικό στρατηγικό σχέδιο, που παραμένει στις καλένδες.
«Τον παραγωγικό πλούτο πρέπει να τον τοκίσουμε»
Ένα σαφές πολιτικό και αναπτυξιακό πλαίσιο για την ενίσχυση του αμπελοοινικού τομέα, με αιχμή τη συλλογική οργάνωση, την εξωστρέφεια και τη μετάβαση σε ένα πιο ανταγωνιστικό παραγωγικό μοντέλο, παρουσίασε ο Υπουργός Αγροτικής Μαργαρίτης Σχοινάς. Κατά τον ίδιο το διακύβευμα πλέον είναι η μετάβαση «από τη λογική της επιβίωσης στη λογική της προστιθέμενης αξίας» , τονίζοντας ότι η χώρα πρέπει να επενδύσει όχι μόνο στο τι παράγει, αλλά και στο πώς παράγει, οργανώνεται και προβάλλει τα προϊόντα της στις διεθνείς αγορές. Αναφερόμενος στη σημερινή εικόνα του κλάδου, ο κ. Σχοινάς παρουσίασε μια διττή πραγματικότητα. Από τη μία πλευρά, το ελληνικό κρασί καταγράφει σημαντική πρόοδο στις διεθνείς αγορές, ενισχύοντας τη θέση του τόσο σε αξία όσο και σε αναγνωρισιμότητα, με τις εξαγωγές να αυξάνονται κατά 12% το 2025. Από την άλλη, δεν παρέλειψε να επισημάνει τα διαρθρωτικά προβλήματα που εξακολουθούν να περιορίζουν τη δυναμική του τομέα, όπως η μείωση των αμπελουργικών εκτάσεων, η εγκατάλειψη που αγγίζει το 30% την τελευταία δεκαπενταετία, το μικρό μέγεθος του κλήρου, καθώς και τα ζητήματα παραοικονομίας και ελλιπούς ιχνηλασιμότητας .« Ο αμπελοοινικός τομέας βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι», σημείωσε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι παραμένει ανοικτός σε προτάσεις και σε ουσιαστικό διάλογο με τους εκπροσώπους του κλάδου, προκειμένου να διαμορφωθεί ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο παρεμβάσεων που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες της παραγωγής.
«Σήμερα, το κρασί στην Ελλάδα είναι τρόπος ζωής. Υπάρχει σχεδόν σε κάθε τραπέζι, σφραγίζει τις χαρές και τις λύπες μας, συνοδεύει την καθημερινότητα και τις μεγάλες στιγμές, συνδέει τις γενιές μεταξύ τους. Το κρασί, τελικά, είναι η Ελλάδα. Είμαστε εμείς. Και γι’ αυτό ακριβώς η σημερινή εκδήλωση για τα 75 χρόνια της ΚΕΟΣΟΕ είναι μια ευκαιρία να δούμε αυτή τη διαδρομή με σεβασμό, αλλά και με μια πιο καθαρή ματιά για το πού θέλουμε να πάμε από εδώ και πέρα.», υπογραμμίζοντας ότι τον παραγωγικό πλούτο μας πρέπει να τον τοκίσουμε.
Μιλώντας στην εκδήλωση ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής, με την ιδιότητα του συνεταιριστή ως Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Syndea (Συνεταιριστικής Ασφαλιστικής), αναφέρθηκε στις πολλαπλές αβεβαιότητες που ταλανίζουν τον αγροτικό τομέα μετά την πανδημία και το κλείσιμο των αγορών, τον πόλεμο της Ουκρανίας που εκτόξευσε τα λιπάσματα και την αντίστοιχη σύρραξη Ιραν-Ισραήλ που επιτείνει τα ενεργειακά κόστη σε βάρος ιδιαίτερα των μικρομεσαίων παραγωγών. Σε όλα αυτά, σημείωσε ο Κώστας Καραμανλής προστίθενται επιβαρυντικά οι αυξήσεις του κόστους παραγωγής, η μείωση των εισοδημάτων, οι ζημιές (καιρικά φαινόμενα, επιζωοτίες, ασθένειες), οι καθυστερήσεις στις πληρωμές, η κακοδιαχείριση επιδοτήσεων κλπ. Την ίδια ώρα, συμπλήρωσε, μεγάλες δομικές αδυναμίες «ναρκοθετούν» την παραγωγή (μικρός-κατακερματισμένος κλήρος, γήρανση αγροτικού πληθυσμού, χαμηλό επίπεδο κατάρτισης), τονίζοντας την ανάγκη για επενδύσεις, συλλογικά σχήματα, ενίσχυση έρευνας-καινοτομίας. «Οι προκλήσεις είναι μπροστά μας» κατέληξε.
Ζήτημα η ασυνέχεια του κράτους, ανάγκη η πύκνωση συνεργατισμού
Η εκδήλωση για τα 75 χρόνια πορεία της Κεντρικής Συνεταιριστικής Ένωσης Αμπελοοινικών Προϊόντων-ΚΕΟΣΟΕ, αν μη τι άλλο λειτούργησε ως «ξυπνητήρι αφύπνισης», συνολικά για τον αγροτικό κλάδο, στην σημερινή μάλιστα συγκυρία, που η αβεβαιότητα κυριαρχεί παγκοσμίως και οι οικονομικοί κανόνες ανατρέπονται.
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε ο λόγος του πρώην υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΣΟΚ), Κώστα Σκανδαλίδη, ο οποίος τόνισε ότι η το πλαίσιο για τους συνεταιρισμούς χρειάζεται αλλαγή για μία ακόμη φορά προκειμένου να ανταποκριθεί στις νέες προκλησεις και ανάγκες του πρωτογενούς τομέα. Κατά τον ίδιο, μέγα ζήτημα, αποτελεί η ασυνέχεια του κράτους, φέροντας το παράδειγμα του ΕΛΓΟ-Δήμητρα που συστάθηκε το 2012 και ο εφαρμοστικός κανονισμός ψηφίστηκε το 2022.
Αντίστοιχα, ο Βασίλης Κόκκαλης (ΣΥΡΙΖΑ) έχοντας διατελέσει υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης ανέφερε πως η επετειακή εκδήλωση της ΚΕΟΣΟΕ βρίσκει τον κλάδο σε μία ιδιαίτερα δύσκολη στιγμή (συρρίκνωση, εγκατάλειψη, μείωση κατανάλωσης), τονίζοντας την ανάγκη να υπάρξει μια «πυξίδα αγροτικής πολιτικής», που θα θέτει προϋποθέσεις: οργάνωσης, εκπαίδευσης, κατοχύρωσης, αγροτικού επαγγέλματος.
Από την πλευρά του ο πρόεδρος της ΕΔΟΑΟ, Γιάννης Σκούτας υπογράμμισε τον ουσιαστικό ρόλο της ΚΕΟΣΟΕ στην υπεράσπιση του αμπελοοινικού τομέα, ο Ανδρέας Δημητρίου αντιπρόεδρος της ΕΘΕΑΣ και πρόεδρος του μεγαλύτερης συνεταιριστικής οργάνωσης της ΑΠΣΙ-Πίνδος τόνισε ότι «η δύναμη του συνεργατισμού είναι πιο επιτακτική από ποτέ», ενώ ο επικεφαλής του ΣΕΟ, Στέλιος Μπουτάρης σημείωσε ότι ένας βιώσιμος συνεταιρισμός αποτελεί προϋπόθεση για την ανάπτυξη μιας περιοχής.
ΤΙΜΗΤΙΚΑ ΒΡΑΒΕΙΑ
Καίριες παρεμβάσεις για την ανάδειξη προτεραιοτήτων αμπελοοινικού κλάδου
Στο επίκεντρο της εκδήλωσης βρέθηκαν η ιστορική διαδρομή της ΚΕΟΣΟΕ και η μοναδική συμβολή της κατά την 75χρονη πορεία της στην υπεράσπιση της αμπελουργίας, στην ανάδειξη του συγκριτικού πλεονεκτήματος των ελληνικών ποικιλιών και στην προάσπιση των συνεταιριστικών ιδεών. Μια συμβολή με έντονη οικονομική και κοινωνική διάσταση, αλλά και με ισχυρό αποτύπωμα στο θεσμικό πεδίο, καθώς επί μακρό χρόνο και ιδίως στις δεκαετίες του ’80, του ’90 και στα χρόνια της κρίσης, είχε πρωταγωνιστικό ρόλο μέσα από τις παρεμβάσεις της στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, αλλά και στα αρμόδια όργανα της ΕΕ και με τη συνεργασία της με τις κορυφαίες αμπελουργικές οργανώσεις της Ευρώπης, στην υιοθέτηση αποφάσεων που διασφάλιζαν τα αμπελουργικά συμφέροντα ή απέτρεπαν αρνητικές εξελίξεις. Ιδιαίτερης σημασίας, είναι ο καθοριστικός ρόλος που διαδραμάτισε η ΚΕΟΣΟΕ στη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής, καθώς από την ίδρυσή της, στα χρόνια της μεταπολεμικής Ελλάδας με την έντονη φτώχεια και τα κερδοσκοπικά εμπορικά δίκτυα να εκμεταλλεύονται τον αγροτικό μόχθο, έδρασε ουσιαστικά ως ασπίδα προστασίας για το εισόδημα των αμπελουργών μέσω των οινοποιητικών συνεταιρισμών και συνεπώς για τις χιλιάδες τοπικές κοινωνίες της νησιωτικής και ηπειρωτικής Ελλάδας.
Στην εκδήλωση απονεμήθηκαν επίσης τιμητικά βραβεία σε προσωπικότητες, οινοποιητικούς συνεταιρισμούς, συλλογικότητες που συνεργάστηκαν με την ΚΕΟΣΟΕ, συνέβαλαν στην ανάδειξη προτεραιοτήτων και την πρόοδο του κλάδου. Ένα τέτοιο βραβείο, απονεμήθηκε και στον δημοσιογράφο, εκδότη της Agrenda Γιάννη Πανάγο, για την συμβολή των μέσων της GreenBox (Agrenda, Agronews, Winetrails), στην ανάδειξη των ζητημάτων του αμπελοοινικού τομέα.
Σημειώνεται ότι στην εκδήλωση, που φιλοξενήθηκε στο Μουσείο Οίνου της οικογένειας Μάρκου στην Παλλήνη, μεταξύ άλλων, παρέστησαν οι πρώην υπουργοί Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστας Σκανδαλίδης, Μάκης Βορίδης, Αλέκος Κοντός, Βαγγέλης Αργύρης, Σταύρος Αραχωβίτης, Βασίλης Κόκκαλης, εκπρόσωποι των κομμάτων ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, βουλευτές από την Αττική και την περιφέρεια, ο υφυπουργός Ανάπτυξης κ. Λάζαρος Τσαβδαρίδης, οι εκπρόσωποι της Περιφέρειας Αττικής, οι δήμαρχοι πολλών δήμων της Αττικής, ο αντιπρόεδρος της ΕΘΕΑΣ και πρόεδρος ΑΠΣΙ Πίνδος Ανδρέας Δημητρίου, ο πρόεδρος της ΕΔΟΑΟ Γιάννης Σκούτας, ο πρόεδρος του ΣΕΟ Στέλιος Μπουτάρης, πανεπιστημιακοί , καθώς και όλα τα μέλη της ΚΕΟΣΟΕ.
